HomeHumanisme of godsdienst?Pagina 7

JPEG (Deze pagina), 799.58 KB

TIFF (Deze pagina), 5.08 MB

PDF (Volledig document), 28.29 MB

gn,;;,:,f""‘ï..,......."ïï,.‘.n.‘i,'.’..“;$;ï1;;;ï.ï;ïi..;;‘jgr. 4. .».... _, ,,. ,.._ ,>:.`A Q; .’, . . ,
5 .
van dat stuk gaf mij stof tot het maken van enkele op- en A
aanmerkingen, welke ik in deze bladzijden ten beste wil ge-
` ven. Maar alvorens hiermede te beginnen, wil ik 11 eerst ver-
J { klaren, wat onder humanisme verstaan kan worden. Het
woord humanist, een aanhanger van het humanisme in
«woord en daad’ï, beteekent: menschenkenner, geleerde,
beoefenaar vanlde kunsten en wetenschappen, taalmin­
naar; ook voorstander van het humane, dat is van het
rechtschapene, minzame, enz. Gij ziet lezers, dat het woord
1 3 humanist en dus ook humanisme in verschillende betee-
kenis kan opgenomen worden; maar in welke der genoemde
beteekcnissen ook opgevat, moet het dengene, wien de ti-
` tel van humanist te beurt valt, steeds tot eene hooge eer
gerekend worden. De heer Frowein maakt van het hu-
i manisme evenwel een stelsel en plaatst dit tegenover een
ander: den godsdienst. «Vreemd", dacht ik zoo bij het
lezen van bedoeld artikel, «is dan hij, die humanist is ,
, niet godsdienstig, en omgekeerd is hij die godsdienstig is
N geen humanist ?" Humanisme en godsdienst niet veree-
nigbaar! Dat juist wilde de heer F. ons bewijzen, althans
· zoo zou men denken, als hij ons de vraag voorlegt: «Hu­
manisme ot' Godsdienst‘?" Laat ons eens zien, wat
ä den Heer F. het recht schijnt te geven ons zijn huma«
‘ . nisme boven den godsdienst aan te bevelen. Maar allere
` eerst een tweetal opmerkingen.
· ’1. Het opstel had eerst dienst gedaan als voordracht
` in ,,de vereeniging der vrije gedachte” te ’s Grae
M venhage. Vandaar dat, volgens schrijver, het opstel in een
beknopten en populairen d. i. een voor ieder bevattelije
ken vorm was geschreven. Mij dunkt echter, dat popu­
lair gevoegelijk kon weggelaten wezen. ’t Wa1‘e inderdaad
‘ te wenschen, dat ’s heeren F. ’s stukje populair kon ge,
( ?) è{