HomeHumanisme of godsdienst?Pagina 23

JPEG (Deze pagina), 729.36 KB

TIFF (Deze pagina), 5.00 MB

PDF (Volledig document), 28.29 MB

E
Y
I
· E 3. de godsdienst de zedelijkheid beschouwt als iets X
· staande buiten en boven de gewone natuurwetten;
P 4. de mensch door den godsdienst het oog op het
hiernamaals leert richten en daardoor de aardsche belangen V,
jl ­ leert verachten. i
r ,,De menschheid is dus onder de heerschappij van den
il godsdienst niet zoo streng zedelijk geworden." De heer
Fr. is hier aan ’t vergelüken, lezers, let wel! Niet zoo
streng zedelük, zegt hij, en wij voegen daar natuurlijk bij:
ik ,, als. . . wanneer ‘Z" Ja, wanneer was de menschheid,
' il mijnheer Frowein, dan zoo streng zedelijk?...Toen er
nog geen godsdienst bestond?...’t Is mogelijk, dat Gij
, leeraar in de natuurkunde, zoo diep in de geschiedenis
zijt doorgedrongen, dat Gij ook de geschiedenis der mensch-
I heid uit dat tijdperk, toen er nog geen godsdienst bestond,
Q volkomen kent; ik evenwel moet bekennen niets van die
geschiedenis te weten. Wat zou de heer Fr. nuttig kun-
I nen zijn, indien hij ons eens de menschheid van het
godsdienstlooze tijdperk ging schetsen, en ons de ware
zedelijkheid van den mensch duidelük maakte, die
E ontdaan van het ,,gif van den godsdienst", geene belet-
selen had zich de volmaaktheid toe te eigenen! Kon de p
heer Fr. dit, gewis - hij zou het reeds lang gedaan heb-
ben. Gij weet echter lezers, en ik heb het u hier boven
! reeds gezegd, -zoolang er menschen bestaan hebben,
heeft ook godsdienst bestaan. Neemt de oudste volken,
i Chineezen, Perzen, Assyriers, Egyptenaren, Israëlieten,
5 Grieken, Romeinen enz., - zij hadden allen behoefte aan
,» eene macht die boven hen stond, aan eene bron, waaruit
· zij hunne zedelijkheid put’ten. - Als nu de heer Fr. be-
j weert, dat godsdienst de menschheid niet zedelijk heeft
g gemaakt, zou hij ons toch den maatstaf moeten opgeven,