HomeHumanisme of godsdienst?Pagina 17

JPEG (Deze pagina), 761.73 KB

TIFF (Deze pagina), 5.01 MB

PDF (Volledig document), 28.29 MB

E) _ 15
I Alleen uit zich zelven laat zij zich niet verklaren, de
oorzaak van haar bestaan ligt niet in haar. Wij zijn i
daarom genoodzaakt een wezen buiten haar aan te ne-
men, dat z elf wel onnaspeurlijk voor ons blijft, ma ar de we-
`, reld dan toch begrijpelijk maakt. Want deze moet een
Schepper hebben; geene werking zonder werkman, geene
wet zonder wetgever. In die oorzaak van alle dingen moeten
de eigenschappen aanwezig zijn, die zich in de wereld afspie-
gelen: eene alles beheerschende macht, eene alles zege-
nende liefde, eene alles besturende wijsheid; overal is Zijne
j hand te merken, niets is voor Hem verborgen. Zijn gees-
, telijk bestaan is gewaarborgd door onzen eigen geest, die
met de wetten voor zijne ontwikkeling, en zijn denken
alleen uit een onstoffelijk wezen kan zijn voortgesproten;
Zijn heiligheid is buiten allen twijiel gesteld door de ze-
dewet, die in onze ziel is gegrift, zijne eenheid door de
harmonie van het heelal."
x Iedere ontdekking vermindert de macht van de God-
i heid, zegt de heer Frowein. Naar ik meen is het beden-
kelijke van die stelling voldoende door mij aangetoond,
en zou ik dus gevoegelijk kunnen over gaan tot de be-
j oordeeling van ’s heeren Fr/s beweringen dat de g e s c h i e-
denis, de vergelijkende taalstudie, de studie
van andere godsdiensten dan het Christendom enz.
het bewijs leveren van het niet bestaan van een God.
` " Maar aangezien de schrijver zich hier slechts inderdaad
te vreden stelt met «een aanstippen van punten", en dus
die uitspraken niet ontwikkelt, acht ik mij ook ontheven '
van de verplichting die stellingen te weerleggen. Ik zou
· den heer F. anders kunnen gewezen hebben op de volken
', der oudheid, die naar de mate der ontwikkeling van hun
l