HomeHet persoonlijk karakter van den godsdienst en het ultramontanismePagina 12

JPEG (Deze pagina), 698.09 KB

TIFF (Deze pagina), 6.76 MB

PDF (Volledig document), 11.67 MB

i

l
g bg
V ’l0 ,
Iedere gemeenschap bestaat enkel onder deze voor-
waarde: dat de leden persoonlük het leven der gemeen- g
schap bezitten.
De godsdienst sticht kerken; maar kerken scheppen den I
godsdienst niet.
Ik geloof dat wij op dit persoonlijk karakter van de
religie allen nadruk moeten leggen, zóó zelfs dat ik haar l
wel haast de persoonlg/{heid van den mensch zou vvillen i
noemen. Natuurlijk is dit wat overdreven, maar in elk
geval is de godsdienst het meest vormend en bezielend
element in ons innerlijk persoonlijk leven. Hij is niet
één van onze belangen, maar het ééne belang, dat alles
` in zich sluit, waarmede ten minste alle andere belangen
zeer nauvv samenhangen., I
Vandaar zijne ontzaglijke beteekenis in de wereld'- ‘
geschiedenis. Ik herhaal wat ik reeds zeide: neemt den
godsdienst uit de geschiedenis vveg, en er is geen ge- u
schiedenis meer.
Vandaar verder dat, als de godsdienst gekrenkt wordt
in zijn persoonlijk karakter, de geheele mensch en het
geheele leven hunne beteekenis en kracht verliezen.
_Legt den godsdienst aan banden, en gij hebt den ge- ·_
heelen mensch gebonden. Vrijheid in andere dingen zonder h
vrijheid in de religie, is ten slotte eene ijdele illusie, V
vvaarmede gij enkel den oppervlakkige en hem, die de {
i ware vrijheid reeds mist, kunt misleiden.
Geen wonder dat zij, die allereerst het persoonlijke in
den godsdienst onderdrukken en dus de waarlijk erge 1
vroomheid, de echte religie onmogelük maken, geen won-
der dat dezen ook altüd verder gaan en alles aangrijpen, j
om het te binden. *‘
' Zij hebben dan het echte vrijheidsbeginsel verlamd. De
c