HomeHet persoonlijk karakter van den godsdienst en het ultramontanismePagina 11

JPEG (Deze pagina), 713.11 KB

TIFF (Deze pagina), 6.68 MB

PDF (Volledig document), 11.67 MB

li
ïl .
9
geen plichtgevoel sterk genoeg om het leven te besturen,
als dat innerlgke, dat oniniddellgke aan onzen godsdienst
lv ontbreekt.
Men moet zich dan behelpen met een surrogaat, zooals
het uitwendig gezag van eene wet, van een leerstelsel,
J van eene kerk, of van eene overmoedige, aanmatigende
priesterschap.
Maar wat wordt door zulke invloeden uitgewerkt? In
het allergunstigst geval een geloof', dat in niterlgkkeden
Z bestaat en in vormen opgaat; maar eigenlijke, innige gods-
dienst zeer zeker niet; gebroken vaten, die geen water
houden. .
Priestergezag, eene kerk, een Zeerstak, eene wet -
ziet, deze dingen raken de innigste bewegingen des ge-
moeds niet. Dat doet alleen God!
Gij zult misschien zeggen dat daar, waar de wet
T heerscht of de leer wordt bewierookt of het juk der `
i hiërarchie de schouders drukt, toch wel innige godsdienst
kan zijn. ­- Ja, dat kan! En dat gebeurt, Goddank,
ook menigmaal! Maar het gebeurt nooit door, neen altijd .
ondanks die uitwendige macht. En dat komt wijl die
macht nimmer is opgewassen tegen de macht des geestes;
omdat God en ons hart, in weerwil van alle belemme-
° ringen, ten slotte elkander tóch vinden.
( VVaar innige godsdienst is, daar is hij persoonlgkf
Ik bedoel natuurlijk niet dat de godsdienst enkel indi-
` vidizeel blijft, den mensch op­zich­zelf doet staan, geen
gemeenschap sticht. `_ Zeer stellig sticht hij gemeenschap.
Dat doet hij meer dan iets anders. Maar hoe kan hij
de ware gemeenschap stichten? Juist doordat hij eerst
*° en meest persoonlgk, innerlgk, onvervreeindbaar eigen-
doen van den individu is.