HomeOntwerp van wet tot herziening der GrondwetPagina 32

JPEG (Deze pagina), 0.96 MB

TIFF (Deze pagina), 7.91 MB

PDF (Volledig document), 32.85 MB

i i
32 Mmvroiun VAN TOELICHTING.
tegenwoordigen eigenaar om zich van zün goed te ontdoen. Dan wordt j,
de maatschappelijke productie geschaad met het volle bedrag der ii
j vruchten, welke de ontginning zou hebben opgeleverd. De ontginning
"‘ en de cultuur hadden productieven arbeid verschaft en de jaarlijksche
opbrengst aan landbouwproducten hadden den maatschappelijken r§k­
dom» doen toenemen. Wederom rijst de vraag, hoe is het te verde-
A digen, dat de wil van den actuelen eigenaar een deel van het territoir
aan nuttig gebruik onttrekt?
i Hetzelfde doet zich voor, wanneer iemand een perceel weiland tot
tuinbouw wil bezigen. Daardoor wordt de productie allicht drie- of J
viermaal grooter, en elke hectare, die weiland of gewoon bouwland
blijft, terwgl er tuiniers zijn, die dat land voor den tuinbouw zouden
willen gereed maken en gebruiken, is oorzaak van eene verminde­ j
ring van gelegenheid voor productieven arbeid en van een aanzien- t
lijk verlies voor de nationale productie. ·
De _jonge lieden uit de dorpen, buiten staat in hunne woonplaats
­ iets anders dan karig bezoldigde loonarbeiders te worden, en er ooit 2
een eigen bezit te erlangen, trekken of als landverhuizers naar den ii
vreemde, of als daglooners naar de steden. In het eerste geval zijn
zij voor de nationale welvaart geheel verloren. In het tweede geval f
vormen zij het materiaal, waaruit de ondernemers zich goedkoop van `
arbeidskrachten voorzien. Fabrieksarbeid is een kommerlijk bestaan,
maar het is toch een bestaan, en de stedeläke bevolking zwelt daar- l
door voortdurend aan. Allereerste behoefte voor deze vermeerderde g
bevolking is te wonen, en hare vraag naar woningen doet den huur-
prijs der bestaande huizen boven de productiekosten rijzen. Er moet dus
b§gebouwd worden en dan komt de gouden tijd voor de eigenaren der
omliggende terreinen. Dan wordt het land, onverschillig welke zijne
actueele bestemming zg, bevorderd tot bouwterrein. Aanvankelijk gi
doet deze metamorphose nadeel aan de inaatschappelüke productie. De
te voorziene verandering in erf en tuin van vermaak eischt geen j
onderhoud meer van de productieve kracht voor weide of graanbouw. E
De behoefte aan woningen rijst eindelijk hoog genoeg om de eischen
van den eigenaar te kunnen inwilligen, en voor tien-, twintigvoud
hoogeren prijs, dan de zuivere opbrengst rechtvaardigt, komt het ~j'
terrein eindelijk in handen van den bouwondernemer, die nu huizen
gaat bouwen en natuurlijk in zijnen huurprijs ook vergoeding moet
W vinden voor den prijs, dien hij den grondeigenaar heeft moeten be- pf
E talen. Alweder, welk zedelijk recht heeft die eigenaar daarop? Ei
Doch deze betaling is op zich zelve het ergste niet. Omdat de eige-
naren niet wilden afstaan en niet behoefden af te staan, dan tegen
Y