HomeOntwerp van wet tot herziening der GrondwetPagina 19

JPEG (Deze pagina), 0.96 MB

TIFF (Deze pagina), 7.93 MB

PDF (Volledig document), 32.85 MB


Mmromn VAN TOELICHTING. 19 V
zich laten rechtvaardigen, zou hij in de kieswet geregeld willen zien. .
Op welke wijze zulks het best kan geschieden, wenscht hij niet in de
_, grondwet te beslissen. Dit behoort aan den wetgever overgelaten te
worden.
In de praktijk is het dikwijls nuttig een theoretisch beginsel op
eene indirecte wüze te huldigen. Zoo kan de eisch, dat iemand, om
kiezer te zün, moet kunnen lezen en schrijven, ingekleed worden in
den eisch, dat ieder zijn stembillet zelf bij het bureau moet invullen.
Zoo kan ook de mate van materieelen welstand, welke in den kiezer
O vereischt wordt om bedeelden uit te sluiten, worden aangewezen door
dezelfde grens, welke aan de heffing van directe belasting gesteld wordt.
Waar de dwangmiddelen voor de invordering der directe belastingen,
hoe scherp ook, toch de inning eener kleine geldsom niet meer ver-
mogen te verzekeren, verkeert de ingezeten in eene mate van armoede,
dat hij, zoo al niet geregeld, dan toch van tijd tot tijd den weg naar
het armbureau moet inslaan.
Bü deze overwegingen komt nog eene van praktischen aard. Om
iets tot stand te brengen moet er een vereenigingspunt gezocht wor-
" den, waarbij de een genoeg verkrijgt, om de bereiking van het ver-
der liggende te willen uitstellen, en de ander, die eventueele verdere
stappen niet zou willen mededoen, genoeg behoudt, om zijne mede-
werking te verleenen. Bij deze voordracht wenscht de ondergeteekende
noch hen, die minder uitsluitingen willen, noch hen, die zoo ver niet
willen gaan als h§, tot tegenstand te dwingen, en vereenigt hij zich
ook daarom met eene verwüzing naar regeling bij de wet, zonder
` andere voorwaarde, dan dat door eene overgangsbepaling de zekerheid V
i verkregen worde, dat het kiesrecht bij de na de grondwetsherziening
definitief te maken kieswet met ruime hand zal worden verleend, en
de beslissing over die definitieve kieswet niet in handen blüve der tegen- J
woordige kiezers. Eene voorloopige samenstelling van het kiezerslichaam
uit allen, die in het personeel zgn aangeslagen, en voor zoover zij in
het vorig dienstjaar in eene directe belasting waren aangeslagen, het
door hen verschuldigde hebben voldaan, is met het oog op de verouderde
regeling van de grens der belastbaarheid van de woningen als duur-
. zame grens niet bruikbaar, maar zij waarborgt op eene eenvoudige
en onpartijdige wijze eene populaire samenstelling van de Tweede
Kamer, welke op de definitieve kieswet overwegenden invloed heeft.
En mocht er niet spoedig overeenstemming omtrent den inhoud eener
nieuwe kieswet verkregen worden, dan zal de voorloopige toestand
een dragelijke zün.
` Er is echter aan de overlating van de regeling van het kiesrecht
I l