HomeOnze toestand in IndiëPagina 18

JPEG (Deze pagina), 753.79 KB

TIFF (Deze pagina), 6.54 MB

PDF (Volledig document), 51.63 MB

l .
* ,
12
i redenen aan te geven , die daartoe kunnen hebben bijge-
dragen.
In de eerste plaats geloof ik dat het een groot ongeluk is *
geweest dat dit groote ethnologische en oekonomische vraag-
stuk is verlaagd tot een object van partijbelang. Eene zaak als
‘ deze heeft met de banale quaestien van liberale of conservatieve
politiek niets te maken. Het is toch geheel en al een ethnolo­
gisch vraagstuk, om na te gaan hoe en langs welken weg een `l
i primitief menschenras kan worden ontwikkeld. Dat heeft niets
gemeens met de alledaagsche quaestien van al dan niet liberaal;
maar intusschen werd het gesleept in die soort van debatten:
_ het partijwezen heeft er zich meester van gemaakt.
In vele andere opzigten geef ik dit toe; hoewel ik het
beter acht dat men, volgens de Grondwet, in de afdeelingen
te zamen komt om vooraf allen te zamen, met elkander te .
beraden wat ter zake dienstig is, wat het landsbelang vordert.;
maar eene zaak als de bedoelde had bovenal niet mogen gesleept
zijn in die nietige partijbewegingen ; zij had daarvan geheel vrij
moeten blijven, omdat het groote, het algemeen belang van {
Nederland en Nederlandsch Indie daarin alleen gelden moest. ·
Men zag, zoo ’t schijnt, niet in dat het een zuiver ethno-
_ logisch probleem was. Het parfécz¢Zim· belang vond daarbij,
gelijk altijd geschiedt, veel warmer, veel vuriger voorvechters j
dan het algemeen belang - het Staatsbelang; en het vond E
een steun bij de zföcoraáici, bij de mannen die te rade gaan N ‘,
met afgetrokkene, oekonomische leerstellingen, bij de doczfri- lj
vmirm die niet geven om de nuchtere feiten en het gewone
verstand der dingen; maar die zweven in den hoogen kring v
van hunne idealen. In die beide rigtingen, in dat partij-
belang en in die bespiegelende doctrinaire stelselzucht, vond ig
het bijzonder belang der landbouwindustrieelen zijne steun- ’
punten om de drijfkiracht uit te oefenen, waardoor het in
de laatste jaren meester is geworden van het terrein. ,
In dat verbond, in die ᢷipZ0­aZZimztia van eigenbaat, par- §
tijzucht en ideologie, lag de hefboom die de groote voordeelen,
O