HomeOnze toestand in IndiëPagina 13

JPEG (Deze pagina), 746.60 KB

TIFF (Deze pagina), 6.54 MB

PDF (Volledig document), 51.63 MB

l


dat groote probleem: hoe een dergelijk land te ontwikkelen
en te beheerschen? 4
u Hij betoogt hoe daarin het geheim bestond van de heer-
schappij van het kleine Nederland over het groote Java; hoe
in zoodanig stelsel de eenige mogelijkheid was gelegen om
met zoo kleine materieele magt, alleen door zedelijk overwigt, I
j eene zoo uitgebreide en sterk bevolkte landstreek op den duur
I te beheersohen. Die man , die door zijn Gouvernement gezonden
was om Java te leeren kennen, somt al de tegenwerpingen
op, en zijn besluit, zoo eervol voor ons land, luidt als volgt:
« Se viel stelt feat zlass sie (de Hollanders -- daar niet op
lééne lijn gesteld met de Venetianen en Genuezen), {las Kolo-
iiisireiz verstekeii, ieie lceiiie andere Natieiz. >>
Die expeditie had plaats in de jaren 1860 tot 1862; en
nu is het opmerkelijk, dat het juist met dit tijdsbestek
zamenvalt, dat hier in deze Kamer tegen dat stelsel, dat
volgens dien schrijver zulke schoone uitkomsten opleverde,
i de veldtogt door de oppositie geopend werd.
J ‘ Wij herinneren ons wie aan het hoofd stond van de koloniale
oppositie van dien tijd. Het was een man van uitnemende begaafd-
l heden, van groote welsprekendheid - de baron VAN HOEVELL.
Hij trad op met eene bestrijding van `dat stelsel; hij
l verlangde de vervanging daarvan; hij wilde iets anders in
j de plaats , iets wat hij noemde: << liet stelsel van ele erge
5 particuliere teelt >>.
1 En nu ­­ in onze dagen ­- verkrijgen de beraadslagingen ‘
1 van dien tijd op nieuw een zeker belang, omdat ook de
iv financieele gevolgen van dat stelsel toen hier in deze Kamer
ï tegenover dien begaafden redenaar zijn te berde gebragt;
omdat men toen hier aan den heer VAN HOEVELL heeft voor-
gehouden de vermoedelijke financieele gevolgen van zijn systeem,
e dat thans de zege behaald heeft. ·
Destijds heb ik de vrijheid genomen hem te vragen: hoe
_ het mogelijk zoude zijn om, als het door hem aangeprezen .
stelsel het ,toen bestaande zou hebben vervangen , in de
l
l
l