HomeDe wetsontwerpen tot regeling van het kiesrecht, zoals zij bij Kon. Boodschap van 20 September 1892 bij de Staten-Generaal zijn Pagina 72

JPEG (Deze pagina), 1.01 MB

TIFF (Deze pagina), 7.87 MB

PDF (Volledig document), 67.81 MB

l
- 72 ­
schünt te wezen. Capelle a/d IJ sel kan zonder bezwaar aan Gouda worden
toegevoegd. ,
De namen der kiesdistricten Bergum en Wolvega zijn in Tietjerksteradeel
en Weststellingwerf veranderd daar de voorgestelde wetsbepalingen aan- T
nemen dat steeds eene gemeente hoofdplaats is van een kiesdistrict. s
De verandering der benaming van het kiesdistrict Grave in Oss ge-
schiedde op voorstel van Gedeputeerde Staten van Noordbrabant. Evenzoo ,
de verschikking van een paar gemeenten in de districten Eindhoven, Hel-
mond en Veghel. _ ­
De nevensgaande staat, die de bevolking der kiesdistricten aanwüst, is
naar de uitkomsten der zevende tienjaarlijksche volkstelling van 31 December ·
1889 bewerkt. Een kaart van de verdeeling des Rijks in kiesdistricten, als- g
mede kaarten van de vijf gemeenten welke meerdere kiesdistrioten bevatten
en waarop deze zijn aangegeven, worden hiernevens gevoegd.
driilcel 30. Voor de onderdeelen van het kiesdistrict schijnt de naam
van ,,stemdistrict" juister, dan die van ,,onderkiesdistrict" te wezen, gelijk ·
ze in de bestaande kieswet worden genoemd. In deze onderdeelen heeft
geene verkiezing plaats, maar wordt slechts gestemd.
Voor de goede en zorgvuldige naleving der bepalingen omtrent het kiezen
van vertegenwoordigers is het noodig, dat een stemdistrict geen te groot
aantal kiezers omvatte. Daarom is het voorschrift opgenomen, dat in geen
geval meer dan duizend kiezers in een stemdistrict vereenigd mogen zgn.
Dat een stemdistrict niet meer dan ééne gemeente of deelen van dezelfde
gemeente mag bevatten, thans bij enkele onderkiesdistricten wel het geval,
is cen uitvloeisel der voorgedragen regeling van de stemmingen.
Arti/cal 34. Dat de dag der candidaatstelling, in het voorgedragen stelsel,
de dag der verkiezing is, werd in de toelichting van het wetsontwerp
omtrent de uitoefening van het kiesrecht reeds opgemerkt.
Arti/cel 35. Wanneer meerdere oandidaten zijn voorgedragen blijft de
verkiezing bij volstrekte meerderheid van stemmen, of zoo herstemming
noodig blijkt, bij betrekkelijke meerderheid, behouden. Deze wijze van ·
verkiezing voor de algemeene en provinciale vertegenwoordiging te ver-
vangen door eene der wel eens aangeprezen stelsels, die proportioneele ­
vertegenwoordiging beoogen, verdient, al ware de toepassing onder onze
Grrondwettige bepalingen mogelijk, alsnog geene aanbeveling. De daarmede
elders genomen proeven leverden tot dusverre nog weinig bevredigende
uitkomsten op. Het zal wellicht overweging verdienen, om bij de herziening
der gemeentewet de proportioneele vertegenwoordiging van verschillende '
denkwijzen en belangen in de gemeenteraden te regelen.
Ook bij de voorgedragen wijze van stemmen kan het geval zich voor-
doen, waarin artikel 70, alinea 2, der bestaande kieswet voorziet, dat
tusschen het aantal. in de bus gevondene stembiljetten en het aantal ge-
parapheerde namen op de kiezerslijst een verschil bestaat, hetwelk op eene
verkregen meerderheid van stemmen invloed heeft. In dat geval schrijft
de bestaande wet altijd eene nieuwe vrije stemming, eene nieuwe ver-