HomeProgressief liberalismePagina 24

JPEG (Deze pagina), 794.55 KB

TIFF (Deze pagina), 6.84 MB

PDF (Volledig document), 20.65 MB

( 22 )
waarin een groot deel der werklieden in, of liever buiten,
het maatschappelijk verband verkeeren.
·1k zal niet lang bij deze droevige zaken stilstaan, waar-
over boekdeelen zijn geschreven en nog geschreven zullen
worden. Maar gij vindt misschien mijne uitdrukking wat
kras, volgens welke een groot deel der werklieden, met
name de fabrieksarbeiders, als het ware buiten het maat-
schappelük verband verkeeren. Hoe nu -- kan men vragen ­-
hebben de werklieden, als staatsburgers, niet dezelfde rechten
als wij allen; wordt niet overal, in handel en nijverheid,
de prijs van waren en producten beheerscht door de wet «­
van vraag en aanbod? Het moge te betreuren zijn, dat
het zeer groote aanbod van handwerks­krachten lage loonen,
en overmatige productie van veel te goedkoope weelde­arti-
kelen mogelijk maakt, hoe kan de staat hier regelend en
beschermend optreden, indien gij niet den weg van het
socialisme, eigenlijk van het communisme, op wilt?
En toch, l/I. M. H. H., houd ik het er voor dat de tijd
gekomen is voor staatsbemoeiingen ten behoeve der hand- .
werkslieden, opdat deze in het maatschappelijk verband onder
gunstiger voorwaarden geplaatst worden, dan die waaronder
nu verkeeren. Niets is eenvoudiger, dan arithmetisch
te betoogen dat iemand met 500 guldenjaarlijksch inkomen,
in eene inkomstenbelasting van 3 percent 15 gulden beta- _; _
lende, in niets achterstaat bij hem die 5000 gulden inkomen
heeft en dus 150 gulden betaalt. Toch weten wij allen
dat naar zulk eene gemakkelijke consequentie niet gehandeld
wordt, en niet kan gehandeld worden. Toch stelt men il
onvermogenden van het betalen van schoolgeld vrij. En
zoo zijn er ook wat de overige maatschappelijke toestanden
betreft van hen, die, zonder kapitaal te bezitten, geheel
afhankelijk zijn van hunnen gezondheids-toestand en hunnen
handen-arbeid, grenzen voor het >> self help" waarbij maat-
· regelen van büzonderen aard wenschelijk worden. Wenschelijk
niet alleen, maar, in het belang der gemeenschap zelve
geboden. Immers als die maatregelen mogelijk, als zij doel-