HomeEen vraag van den dagPagina 32

JPEG (Deze pagina), 780.95 KB

TIFF (Deze pagina), 5.76 MB

PDF (Volledig document), 37.87 MB

_,_____ Tïwwn N Y ·· Yïwr ‘ Y `
B l
27
gevoelen zich, om het zoo uittedrukken, niet vrij om een
rekest te teekenen .....
‘ I -­ Meneer Vorstnian, viel die geachte ambtenaar mg
, in de rede, ik geloof met dat u veel succes zult hebben.
{ - Waarom niet? Wij verdedigen een goede zaak.
Alle inlanders verlangen de registers.
. . 9 D .
· - Dat is in strijd met hun godsdienst, hun adat.
- Maar ze verlangen nu eenmaal de registers.
- Ja, in Turkije zelfs kent men geen burgerlijken
? stand.
­- Maar gij begrijpt toch de kern van hun verlan-
gen? Zij willen het onderzoek de priesterraden die
geheel hun vermogen beheeren en niet Weten wien
dat toekomt, deugdelijk en gemakkelük maken.
R - Ja, u zult niet veel succes hebben; maar spreek
u eens met den Goeverneur. De inlanders schijnen wel
Europeanen te willen Worden; ze maken al testamenten
‘? ook .....
Aan een beleefdheidsvorm had ik voldaan. Ik was
teleurgesteld. Maar een feit is het, dat sedert dat gesprek
met dien geachten ambtenaar, geen inlander een eerbiedig
gesteld rekest in deze aangelegenheid durft_ te teekenen.
Sedert dien täd heet het bij alle inlanders:
Toevvan, kaloe djaksa taro tanda tangan, saija toeroet
djoega. Saija soeka sekali-kali itoe soerat register tetapi
saga tida brani saija takoet salah.
Mün bezoek aan den_assistent­resident kan men nog
verklaren uit de dagelijksche betrekking waarin die amb-
tenaar tot den inlander staat; doch zijn raad optevolgen
en den Goeverneur over de zaak te spreken, scheen
dwaas en onbeholpen: de vraag zou toch eigenlijk hierop
neêrkomen: of men zich van het recht van petitie mag
*1, bedienen, en daarin ga ik natuurlijk ninn eigen weg.
V
ïa (·l·) Houdt men aan den adat vast, dan is het maar beter om op staatsrech-
telijk en administratief gebied stil te staan. Meent men onder anderen dat wä
Europeanen altijd testamenten gemaakt hebben? In zijn Germania c. 20 zegt
Tacitns: ,,heredes suecessoresque sui cuique liberi et mzllum testarnentum."
Doch wij moesten van het nieuwere Romeinsche Recht leeren dat een testament
maken toch zoo onpraktisch niet was, en hoewel het in Holland en bij een
gedeelte onzer Duitsche buren onbekend was of liever niet toegelaten werd,
- gingen we er toch toe over. Had de testamenti ~ fnctio belet moeten worden
omdat ze tegen onze gewoonten streed? Een mooie leer inderdaad. En hebben
alleen aziatische volken een adat en wij niet? Laat ons toch eens onderscheid
leeren maken tusschen volksaard en volksgewoonten. Toodra een maatschappij
bezig is zich te vormen zooals de Nederlandschlndisclie, breekt men, zoo noodig en
tot algemeen welzijn, met de laatsten zonder den eersten te schenden. _