HomeElout van SoeterwoudePagina 33

JPEG (Deze pagina), 877.80 KB

TIFF (Deze pagina), 6.55 MB

PDF (Volledig document), 30.49 MB

»
29
H, in wat toch tot den kring znner werkzaamheid niet behoort.
" In eene rede, 5 December 1853 in de Tweede Kamer gehouden,
betuigde hij znnen dank voor de verklaring der Regeering,
dat zn de Kerken niet met bloot particuliere genootschappen
gelnk achtte, en, hoezeer absolute scheiding van Kerk en Staat
nergens, bepaaldelnk niet voor ons Land, wenschelnk keurende,
» -- op die scheiding werd later aangedrongen, als het bleek
i dat alle band met den z.g. neutralen Staat strekte te1· be-
zieling van Kerk en school met de religie van het ongeloof, -
J wees hij er op, dat de Kerk toch geheel zelfstandig moet zijn;
, geen collatierecht noch van particulieren noch van den Staat
j mag gedoogen, en ,,niet dan schade kan lnden bn voorregten,
4 waaraan een staatsprotectoraat zou znn verknocht. En wat
j anderen mogen achten, de rigting waartoe ik behoor",zoo ging
, ELoUr voort, ,,verwacht leven en bloei en welvaart van niets
l anders dan van de herleving in eigen boezem dier waarheden, welke
onze vaderen kracht gaven goed en leven op te offeren."1)
Op voortreiïelnke wnze heeft Enour aangetoond, hoe ook in
j zake armwezen de staatkunde in een gansch verkeerd spoor
was gekomen, en, ,,daarom teregt revolutionair genaamd, wnl
zn alle betrekkingen, Goddelijke, maatschappelijke en indivi-
j` dueele omkeert," op grond van ,,een afgetrokken begrip van
l menschenliefde," de verzorging van armen aan zich heeft pogen
te trekken; afgescheiden van alle toezicht, dat alleen de Kerk
, kan oefenen, aan iederen, uit welke oorzaak ook, hulpbehoe-
vende recht van ondersteuning heeft toegekend, en zoo de ar-
. moede in de hand gewerkt. Buiten twnfel kan de Regeering
veel doen op dit gebied, maar niet alles. ,,Zn kan trachten der
bevolking eenen uitweg, aan landbouw en nijverheid vrijheid
en nieuwe bronnen te openen. Zn kan medewerken tot het her-
stel, de handhaving en het evenwigt der standen, tot de invoe-
P ring welligt van gilden op beteren voet; in dit alles gedach-
tig dat niet de talrnkheid der bevolking, maar derzelver wel-
vaart, burgerzin en zedelnkheid de kracht van den Staat uitmaken.
zn kan door een verstandig belasting en patentstelsel zorgen,
‘ dat de eerste levensbehoeften niet gedrukt, de onmatigheid en
pg onzedelnkheid niet bevorderd worden. Zn kan de zedelnkheid
` huldigen in de heiliging van den Zondag, de keus der hoogere
en lagere ambtenaren, in al hare maatregelen en geheel de
wetgeving, door overal het kwaad te brandrnerken en de gelegen-
heid daartoe zoo veel doenlnk te benemen. Zn kan door wetten
1) Homdd., 1853/54, blz. 300. Voor de vrijheid van de Kerk in Indië
kwam hij ’l7 Juli 1854 op. Hrmdd., t. a. p., bl. ·110@’·.