HomeVolk en staatPagina 16

JPEG (Deze pagina), 760.08 KB

TIFF (Deze pagina), 7.11 MB

PDF (Volledig document), 29.39 MB

`
14
vruchtbaar gebleken, dat wg meenen alleen dan ,
een klaar begrip van de maatschappelijke verschijn-
selen ons te vormen, wanneer wij ze op de eene Q
of andere wijze als vereenigingen van individuen j
ons denken. Het schijnt sommigen van ons mystiek
toe, wanneer wij gewagen behalve van cellen en or- "
· ganen, van den geest, al willen wg daarmede niet
anders te kennen geven dan die onbekende eenheid i
van vorm en leven die het individu kenmerkt. En W ;,
nog meer schijnt het mystiek, wanneer het volk ge- _ ‘
teekend wordt als een levend organisme dat niet
alleen uit een Vereeniging van personen tot bewuste
doeleinden kan worden begrepen. Laten wij echter ‘
t bedenken, dat de wetten waardoor de materie zich p ·
vormt, waardoor de wereld in hare oneindige har- ,‘
monie zich ontwikkelt, voor ons menschen in laatste
instantie zich altüd oplossen in het groote onbe­ l_
kende. Laten wij steeds ons inprenten dat de
zamenwerking van individuen inderdaad voor ons » V
even mystiek is als de ontwikkeling van een inner- i
lüke eenheid. En laten wä niet uit gewoonte of
slaafsche navolging op maatschappelük gebied ons
angstvallig vastklampen aan hypothesen, die ons
v voorstellingsvermogen niet kunnen te hulp komen
maar slechts verwarren. , , ,
De maatschappelijke verschijnselen, vooral in
onzen tüd, begrüpt men beter wanneer men zich *
losmaakt van de gedachte dat de maatschappü be- t
staat uit eene vereeniging van idividuen, dat de
l