HomeVolk en staatPagina 15

JPEG (Deze pagina), 737.03 KB

TIFF (Deze pagina), 7.12 MB

PDF (Volledig document), 29.39 MB

` ..;... Y..... QQ.-f`l.,._...l.`-.~-...L-..·­.....­...­§L`S...r­­.;L­­·JJl­;-`ïLï»ï­L'­·?»J­ïT7·-i­ïv-¥«­ï·~­­·­ ~·-···­·­-­­·«·~«-··-·~­·+=­#··-**‘·*·‘•*‘·°‘*··‘···-­·-­=· "·
l
13
goed deel te verklaren uit een blinden drang naar
een krachtig nationaal leven.
Niet alleen echter brengt de volksidee met al
de onwederstaanbare kracht van het instinct de
menigte in beweging en dwingt ze de menschen
~ tot opoffering van alles. tot zelfs van het leven,
_ ten behoeve van eene ideale eenheid, maar bij ‘
velen heeft het onbestemde gevoel plaats gemaakt
voor het klare bewustzijn van het individuele leven
der natiën. Reeds lang wist men dat iedere natie
haar eigen taal spreekt, haar eigenaardige littera-
tuur voortbrengt, büzondere zeden heeft en ge-
woonten. Maar eerst in onze eeuw heeft men be-
. grepen, dat iedere natie ook haar eigen recht heeft,
haar eigen oeconomisehe ontwikkeling, hare b§zon­
deren kunstzin, haar eigen begrippen van zedelijk-
heid, ja, tot zekere hoogte haar eigen wijze van
i godsdienst.
’ En toch is deze waarheid, dat het volk een
individueel leven heeft, evenzeer onderscheiden van
het leven der individuen als het leven van een
mensch onderscheiden is van het leven der cellen
waaruit hü is opgebouwd, voor velen moeijelük te
begrüpen. Wij zijn zoo verblind door de schit-
terende gcwrochten der natuurkunde, dat wü gaarne
en als vanzelf op ieder gebied hare hypothesen be-
proeven. De onderstelling dat de zichtbare natuur
ontstaat door de wisselwerking van tallooze ato-
men, is in de natuurkunde zoo gemakkelijk en zoo