HomeHet kamerbesluit van 25 Mei en zijne gevolgenPagina 28

JPEG (Deze pagina), 965.22 KB

TIFF (Deze pagina), 7.43 MB

PDF (Volledig document), 27.38 MB

l
i i
26 uur KAMERBESLUIT vA1v 25 Mm iv
· gevoerd wordt. ten gunste van een ,,verlicht” despotisme-
Menigeen meent, dat een bekwaam vorst, of zijne vrij gekozen
raadslieden objectiever zouden kunnen oordeelen , dan de parle- ·
ï menten en hunne dienaren. Men idealiseert dan de vorste- i
lijke macht, en vergeet dat de geschiedenis reeds over de onbe-
A perkte monarchie recht heeft gedaan. Maar dit verhindert niet, ‘
dat hunne kritiek over de werking der uit beperkten kring
` voortgesproten parlementen evenzeer gegrond is. Onder het
zuiver monarchaal stelsel stond het volk achter bij den vorst _
en zijne omgeving, gelijk bij beperkt kiesrecht het onver-
l tegenwoordigde deel des volks achter staat bij het vertegen-
woordigde. Om het ideaal eener onpartijdige regeering nabij ¥
te komen, is daarom aan te raden, den staat zoo te organi- j
seeren, dat het voor den bestuurder onmogelijk zij, zich zel-
ven en zijn kring onrechtmatig te bevoordeelen , en onnoodig,
van de hem vreemde belangen het eene meer dan het andere '
- te ontzien of te bevorderen.
Menigeen werpt mij, als ik in bei öelarzq de normale
leiddraad der handelingen, ook op het politiek gebied, zie,
gemis van vertrouwen in den rechtszin van anderen voor.
Maar niet ik vertrouw daarop ic weinig, maar mijne tegen-
standers ie veel. Gelijk uit den vrijen strijd der meeningen .
de waarheid, zoo wordt uit den vrijen strijd der belangen
X het recht geboren. Evenzeer als het vertrouwen in den waar- _ A
heidszin der menschheid te kennen geeft, dat men ci priori `J
, geene uiting van gevoelen tegengaat, en geene partij van de jj
‘ discussie uitsluit, evenzoo is het eene uiting van vertrouwen
in den rechtszin des volks, wanneer men het geheele volk
tot de stembus wil roepen. Dat men niet wil, dat eene eco- `
nomische groep, eene categorie van belangen van de stembus
verwijderd gehouden worde, is slechts een noodwendig ge-
volg van de erkenning der waarheid, dat het belang op de
rechtsopvattingen invloed heeft, en dus elke eenzijdigheid W
onrecht baart. Breng niemand in conflict tusschen plicht en
belang, is de eenvoudige regel der wetenschap, die zooveel
mogelijk bij de ordening van maatschappelijke verhoudingen
wordt in acht genomen, en nimmer straffeloos wordt miskend.
Het census­kiesstelsel nu leidt de staatslieden in voortdurende l
. "
l
t
tt ·