HomeHet kamerbesluit van 25 Mei en zijne gevolgenPagina 27

JPEG (Deze pagina), 915.68 KB

TIFF (Deze pagina), 7.70 MB

PDF (Volledig document), 27.38 MB

u jj p p p jj n , j w;^_Y_ä_M__
‘ S
` ZIJNE GEVOLGEN. 25 ­
is , en het neutraal onderwijs permanent haar stokpaard is , zijn
. . de jeugdige capaciteiten gewoon op ditzelfde stokpaard, zon-
_ . der verder kleur te bekennen, den strijd om de baantjes te
- gi/‘ beginnen. l/[aar laat de wind in de regeeringskringen eens een
‘ tijdlang flink en bestendig uit een anderen hoek waaien, dan
zoude men zich wel eens schromelijk kunnen verrekenen, en
j zouden onze opportunistische liberalen wel eens kunnen onder-
vinden , hoe slecht hun slecht voorbeeld ook op het opkomend
geslacht heeft gewerkt.
Eindelijk geloof ik dat het kiesrecht van de zoogenaamde
E capaciteiten de bureaucratie zou versterken. Het aandeel van
I' hen, die slechts ter wille van het erlangen van een postje
I eene hoogere opleiding genieten, is overwegend groot.
` Wilde men onder de burgers bokken en schapen scheiden ,
j I dan zou men niet alleen hunne capaciteit, maar ook hun zede-
' ink gehalte moeten onderzoeken. Goed kiezer toch kan slechts
hij zijn , wiens zeekislqevoel ontwikkeld en wiens geest wd is. Maar
hoe die weinigen uit de massa uit te zoeken! Door examens
vindt men ze zeker niet. En al vond men hier en daar iemand ,
die aan de gestelde eischen voldeed, dan zou hij nog aller-
j waarscbijnlijkst een slecht menschenkenner en om die reden
een slecht kiezer zijn, of wellicht ook dermate een wijsgeer,
dat de wereldsche zaken hem onverschillig lieten.
Bij de organisatie van staatsinstellingen moet men niet in
dergelijk onderzoek der menschen treden. Men moet de
menschen nemen zooals zijn, maar er naar streven, hunne
min goede neigingen en hun natuurlijken aandrift om hun
eigenbelang en · dat van hunne klasse of localiteit voorop te stel-
len, door eene goede organisatie zooveel mogelijk te neutrali-
seeren. Allereerste regel is daarom, dat men bij conflict van
g belangen, den rechterstoel niet door eene der partijen late
E bezetten, maar aan alle partijen gelijken invloed verzekere,
j opdat onpartijdige toetsing der aanspraken en het rechtsbe-
i wustzijn van de niet­geinteresseerden den doorslag geven.
In de erkenning van deze waarheid ligt de bron der voort-
. durende oppositie, die tegen het vertegenwoordigend stelsel
1