HomeHet kamerbesluit van 25 Mei en zijne gevolgenPagina 22

JPEG (Deze pagina), 930.13 KB

TIFF (Deze pagina), 7.58 MB

PDF (Volledig document), 27.38 MB

V wk I H I I Inn H _ ' ' r.­« -».v

ii
* ;j 20 HET 1<AMnaBnsLU1·r VAN 25
j l' den tegenwoordig zwaar gedrukten stand dier kleine onder-
I X nemers en bezitters. Maar de politieke organisatie des lands ‘
ware niet duurzaam verbeterd. Een cleel desivolks zou zon-
i der goeden grond bevoorrecht blijven boven het ander, al
waren eenige tienduizenden uit het laatste tot het eerste over- .
gebracht. En de uitgesloten loonarbeider erkent de klelrze
, ondernemers en renteheffers niet als beter rechters over zijne
· aanspraken, dan de rake en groole, en de kloof tusschen de
k beide deelen des volks zou door censusverlaging eer worden .
I verwijd dan weggenomen. j
i
Naar aanleiding van eene herinnering door prof. Buys in
;, _ ,,de Gids" aan een door mij bij mijn optreden in de kamer
. in 1869 geuit gevoelen, erken ik gaarne, dat ik eerst lang-
¤ zaam tot de erkenning van het absoluut schadelijke van den
Q census gekomen ben. Ik kende den invloed van den census
op de kamer 11og niet en wist niet bij ervaring, hoezeer dit
i stelsel de menschen verlaagt. Ik had geloof in hunne woor-
Q den; ik dacht geen andere taak te hebben, dan ’t geen goed
is in uitvoerbare voorstellen te formuleeren. Ik verwachtte
V in 1869 van de likeralerz voor een goed belastingsysteem,
· en voor snel opvolgende uitbreidingen van het kiesrecht krach­ 7 ,
tige ondersteuning. De ervaring heeft mij van deze illusie
genezen, en reeds in 1874 bij de behandeling van het census-
R voorstel Geertsema heb ik dat openlijk verklaard. . I
Ik ben nooit een dweper met afgetrokken beginselen ge- h
‘ weest, en het gaat mij omgekeerd als zoovelen, die in hunne j
jeugd radicale abstracties huldigen, en langzamerhand door 1
de studie der werkelijkheid ingetoomd worden. In zake kies-
V recht ben ik van conservatief-liberaal radicaal geworden, om- . L
` elal en rzaarmale ik als kamerllel ele rzooollolfzye qeoolqerz vak
elek census van raak;] kek zoaargxerzorzzem omelal erz naarmate «
. ik kek leeren irzzlek, koe ele eerzsas ele kesäe slaalsmslelllrzgerz jl
` orzclermyrzl, erz ook zeïs ele kesle merzsckerz keclerfl. Geen Yi
· reoklsslaal is met de eenzijdige vertegenwoordiging door het
censusstelsel bestaanbaar. De afgevaardigde, die prijs stelt
_ op zijn mandaat, moet bewust of onbewust letten op hen,
i. ­