HomeGronden voor de beoefening der Germaansche rechtsgeschiedenisPagina 24

JPEG (Deze pagina), 739.70 KB

TIFF (Deze pagina), 6.90 MB

PDF (Volledig document), 24.44 MB

uitnemendste geleerden heeft uitgemaakt. Een onwaar-
deerbare schat voor ons juristen, die immers moeten be­
ginnen met ons te doordringen van de overtuiging dat ii
het recht niet is eene verzameling, maar een samenstel i
van rechtsregeleu. U ­ i
Zeker. Ook hierbij echter komt een maar. ”
_ Vooreerst, wat zullen we doen, wanneer we iets vinden. ?
dat niet past in het opgebouwde stelsel? i
Het desniettemin waardeeren, wetenschappelijk onder- I
zoeken en moet het zijn het systeem vervormen om er [
het gevondene een plaatsje in te geven?
Of het als onwetenschappelijk veroordeelen, hoogstens
het met een schouderophalen een plaatsje inruimen naast
het systeem?
Wat wij zullen doen? Zoo we met het Germaausch ii
element voldoende rekening houden zeker het eerste. Maar
wat wij dikwijls hebben gedaan in onbewaakte oogen-
blikken ·als we dat element uit het oog verloren?Ik vrees ‘ V;
dat het antwoord op deze vraag, met de hand op het
hart gegeven, niet zoo bevredigend zal luiden. _ Z
En in de tweede plaats; genoten de juristen van het lp
Rom. recht de gewichtigste diensten, het Rom. recht had .
niet a.ltijd veel te danken aan hen. Juist omdat het ner- ,3
gens was het eenig geldende, misten de theoriën die er lj
uit werden getrokken en opgebouwd, in vele opzichten,
bepaald waar het onderwerpen betrof in het nationale
recht geregeld, den toetssteen der praktijk. jj
Of men ook met veel, wat men in het dagelijksch leven Er
` om zich heen zag, in strijd geraakte, wat volgde hieruit l
anders dan het bestaan van een jus singulare, en wat
bewees dit tegen de innerlijke juistheid der constructiën ,
van het jus commune?
i De treurige gevolgen bleven niet uit. Door geen waar-
l