HomeHet raadsel der ervaringPagina 31

JPEG (Deze pagina), 811.62 KB

TIFF (Deze pagina), 7.16 MB

PDF (Volledig document), 44.29 MB

I
t 29
plaats, zoo in ons weten opengelaten, met wat hem on-
' misbaar postulaat van plichtsbetrachting scheen, te kunnen
W aanvullen.
á Zoo werd Kant zelf, het realistisch fundament zijner
r wijsbegeerte ondermijnend, wegbereider van dat absoluut
j idealisme, van die dweepzieke philosophie, welke, buiten
` de ervaring om, de echte werkelijkheid door het denken
l trachtte uit te vinden. Eene wijle mocht zij groote geest-
drift wekken en de hoop ontvonken, dat alle raadsels in
l hemel en op aarde zouden worden opgelost; door hare
· willekeurige constructies, welke zoo dikwijls met de uit-
Q komsten van streng historisch en physisch onderzoek in
Y strijd bleken te zijn, bracht zij ten slotte de wijsbegeerte
in discrediet.
i Thans is men tot den echten geest van den grooten
meester teruggekeerd. Nooit heeft zijn naam zoozeer op
" aller lippen geleefd als thans. Het groote feit van onze
dagen is, dat Kant bestudeerd wordt. Zijne boeken worden
gelezen en beoordeeld in Duitscbland, Frankrijk, Engeland, l
Schotland, Nederland. Het werk, door hem ondernomen,
wordt voortgezet en ontwikkeld. Zoo is de wijsbegeerte
op nieuw in eere gekomen. Het vertrouwen in de uit-
komsten van haar onderzoek is hersteld. Men erkent
‘ weder, dat alle diepgaande studie, op welk veld van ‘
E weten zij zich `ook bewegen moge, ten slotte voor wijs-
"l geerige problemen komt te staan. De philosophie her-
. leeft. Op feiten der natuur gebouwde stelsels, maar l
wier ontwerpers vergaten, dat het verstand een ingre- l
dient van ieder feit is, vinden bij de besten van onzen
tijd geen weerklan·k meer. Hoe onwraakbaar ook de i
S eischen van het zedelijk leven mogen zijn, het ver-
trouwen in de rede is zoo groot geworden, dat het den 5
meesten denkers niet meer in den zin komt hunne be-
Z l
/
ëä
. . *2/i