HomeHet verband der staatwetenschappenPagina 30

JPEG (Deze pagina), 842.27 KB

TIFF (Deze pagina), 7.54 MB

PDF (Volledig document), 29.32 MB

ll ‘ ­

5
li 28
De bespiegelende methode heeft van nature meer nei- 9
Q ging tot het ideaal dan tot de werkelijkheid; door de tegen- ·
stelling afgeschrikt, vormt zij zich door middel van het ·
denkvermogen een begrip van den staat, dat zij tot T
grondslag maakt van hare redeneeringen en stelsels. Op ,
j deze wijze verklaart zij de werkelijkheid en wijst haar
tevens het doel van haar streven. Hiertegen rijzen
lj terstond ernstige bedenkingen. Zij verheft vooreerst de q
subjectieve voorstellingen van dezen of genen denker
j tot grondslag van haar stelsel en mist daardoor den J
i zekeren bodem, dien alleen het bestaande geven kan;
g elke verandering toch in de fondamenten brengt nood- lg
wendig het daarop verrezen gebouw in gevaar. Boven- ji
dien is haar inhoud betrekkelük arm, omdat de vrucht-
jj baarheid van den menschelijken geest ver achterstaat `
bij den kwistigen rijkdom der buitenwereld. Eindelijk ’
ä zijn hare resultaten in den regel voor de practijk onge-
E schikt, somtijds zelfs hoogst gevaarlijk; waar hare
ë theorieën door eene onkundige menigte zün overgenomen
Q en gerealiseerd in eene daarvoor onvatbare werkelijkheid,
heeft zij ontzaglük veel onheil gesticht. Zij kenmerkt
zich dus juist door het gemis van die deugden, welke de
ervaringsmethode onderscheiden. De eigenschappen, *
j. die zij daartegenover stelt, leggen weinig gewicht in "
? de schaal. Wanneer zij wijst op de zuiverheid harer
redeneeringen, op de harmonie harer beschouwingen,
op de eenheid harer systemen, dan worden deze voor-
fp deelen terstond ontzenuwd, wanneer men twijfelen kan
aan de juistheid harer praemissen. Langen tijd was zij
wel is waar de eenige door de wetenschap erkende
richting en heerschte zij ook op het gebied van de
Z staatsleer nagenoeg onbeperkt, maar door het licht 4*
der ’19“° eeuw? is zij van haar glans beroofd en
»l