HomeHet verband der staatwetenschappenPagina 20

JPEG (Deze pagina), 838.78 KB

TIFF (Deze pagina), 7.61 MB

PDF (Volledig document), 29.32 MB

*18 ïl
onderscheiding tevens aan zijn algemeen staatsrecht het p
leven ontneemt; ­- noch de beschouwing van von Holt-
zendorff, die zijne beide voorgangers bestrijdt, maar
toch de politiek handhaaft als de leer van het juiste
gebruik en de werking der staatsmiddelen met uitzon­ K
dering der rechtspleging, zonder intezien, dat hij zich
voor de eene helft aan dezelfde fout als Blüntschli schul­ · .
dig maakt door de gevolgen van hare oorzaken te schei-
' den en de grenzen der geschiedenis te overschrijden, ‘
en voor de andere helft zijne wetenschap op het gebied
der practijk overbrengt en haar alzoo qua talis opheft, -
heeft mij kunnen overtuigen, dat de zoogenaamde we-
tenschap der politiek iets anders is dan of een integree­ ,
rend deel der staatsleer, of, zooals Burke zegt, eene
kunst van de hoogste waarde en beteekenis, waarbij het ·
succes afhangt van eene grondige studie der geschiedenis
en eene diepe kennis der menschelijke natuur. Holtzen- j
dorffs werk over de grondbeginselen der politiek is ook -1
inderdaad niet anders dan eene uitmuntende verhande-
ling over het doel van den staat en de verhouding der f
staatkunde tot moraal en stellig recht; en het zou niet p
moeilijk zijn iets dergelijks aantetoonen van al de Duit­ t
sche geschriften over dit onderwerp. Terecht spreken de ii
helderziende Franschen van l’art politique en verstaan ’
zij onder science politique geheel iets anders. Politiek J
toch is de kunst om het doel van den staat op de beste j
wijze te bereiken. Bij haar wordt de indicatief impera­ g
tief; de bewering een voorschrift; zij steunt op de resul- z.
taten der wetenschap en verzamelt daaruit, wat zij tot ,
haar doel noodig heeft. Alleen het doel bepaalt zij zelve Q
en vindt dit ten slotte in den voorspoed der aan hare
zorg vertrouwde belangen. Het behoeft echter geen be- ` E,
toog, dat de talrüke geschriften, die de regelen dezer J
:3
tl
l
l