HomeHet verband der staatwetenschappenPagina 17

JPEG (Deze pagina), 807.90 KB

TIFF (Deze pagina), 7.45 MB

PDF (Volledig document), 29.32 MB

’l5
v wetenschappen ééne enkele familie af en verheft haar
tot eene zelfstandige groep. In hoever nu deze orga-
nisatie reeds dadeluk heeft plaats gehad; m. a. w. in
hoever de staat gelijktijdig met of wel uit en na de
maatschappij is ontstaan en alzoo eene oorspronkelijke
of eene afgeleide verschijning mag heeten, behoef ik
` hier niet te onderzoeken. Ongetwijfeld mag de splitsing,
die zoowel in theorie als practijk gedurende den loop
dezer eeuw haar beslag kreeg, een groote vooruitgang
heeten; vooreerst omdat daardoor eene belangrijke ver-
betering in het systeem der geestelijke wetenschappen
werd gebracht; ten tweede, omdat thans aan beide eene
zelfstandige beoefening verzekerd en een eind gemaakt
is aan de onophoudelijke verwarring, waaruit eenzijdig·­
heid en misverstand in ruime mate zijn voortgevloeid.
Desniettemin blijven staat en maatschappij nauw ver-
bonden en er moet dientengevolge ook tusschen staats-
en sociale wetenschappen eene voortdurende wisselwer-
king plaats hebben. Inderdaad behoort de vraag, welken
wederkeerigen invloed staat en maatschappij op elkander
uitoefenen, tot de belangrijkste en moeielükste hoofd-
stukken van beider onderzoek. Het is daarbij van het
grootste belang, dat elke groep haar eigen standpunt
getrouw blijve en naar eigen beginselen te werk ga.
Zóó alleen wordt het den staatsman mogelijk beider
beweeringen te toetsen en beider eischen te bevredigen.
De overwegend economische behandeling bijv., die aan
i de theorie der belastingen sedert Adam Smith ten deel
viel, heeft tot eenzijdige beschouwingen geleid en het
staatsrechtelijk standpunt te veel op den achtergrond
i geschoven. Eveneens behoort de staatszorg voor de wel-
vaart of economische politiek, die sedert Ran als een
tak der staathuishoudkunde wordt beoefend, veeleer tot
la
4
l