HomeHet verband der staatwetenschappenPagina 10

JPEG (Deze pagina), 836.61 KB

TIFF (Deze pagina), 7.52 MB

PDF (Volledig document), 29.32 MB

ll,
ë
l
S
staatsleer werd door de theologie geabsorbeerd; het
staatsrecht smolt met het privaatrecht samen. Ten
bewijze van het eerste herinner ik aan de wonderlijke
l combinatie van Aristoteles denkbeelden met Augusti­
i nus’ leer van den christelijken wereldstaat. VVat het ik
~ tweede betreft, sla men slechts een blik op leer en is
leven dier tijden: overal wordt de heerschappij als
' privaateigendom, het imperium als dominium opgevat j
i en daaraan het onbeperkt recht van genot, beschikking °·j
p en successie verbonden; omgekeerd geeft grondbezit in Tj
den regel jurisdictie, veelal zelfs recht van gewapende
‘ verdediging. Het behoeft geen betoog, dat onder die
‘ omstandigheden geene staatswetenschap kon opgroeien. ' lt
De denkbeelden der classieke oudheid, tijdens de
renaissance tot eene tweede jeugd herboren, kwamen El,
vereenigd met den geest der Germaansch­Ohristelüke
middeneeuwen tot de eeuw der hervorming, die+wat
latere schrijvers daar ook tegen inbrengen - ook voor
F onze wetenschap eene nieuwe aera ontsloot. Onder den
indruk van de uitbreiding der Europeesche opperheer-
schappü over nieuwe werelddeelen en het verzet van
’ het godsdienstig bewustzijn tegen het tot nu toe opper- LS
3 machtig kerk- en staatsgezag, moesten wel nieuwe Q,
; denkbeelden ontstaan over aard, doel en grenzen van
dien staat, wiens uitbreiding aan de eene, wiens be- Q
" strijding aan de andere zijde de algemeene opmerk-
zaamheid trokken, juist toen de uit den slaap ontwaakte
menschheid op nieuw rekenschap begon te vragen van
wat was en wezen moest. Langzamerhand ontwikkel- gi
den zich uit de nevelen individueele gestalten en de _
opgegaarde materie wachtte slechts op de meesterhand,
die haar ordenen en vormen zou. lj:
Het is eene onsterfelijke eer voor ons vaderland, dat [F
>»¤
al
L
? )