HomeAlgemeen stemrechtPagina 18

JPEG (Deze pagina), 836.75 KB

TIFF (Deze pagina), 6.21 MB

PDF (Volledig document), 25.64 MB

l
*(,_
- 16 ­ ,
Er waren er, die de arbeidersbeweging vrij wilden
houden van de politiek, evenals dezulken ten onzent e
worden gevonden. Armzalig beweren! Men zou even
goed bloemen kunnen planten maar ze vrij willen hou- ‘
den van den invloed van het licht! Beiden zouden in-
droogen. Immers de politieke bevrijding is de J
noodzakelijke voorwaarde, om de sociale be- *
vrijding te verkrijgen. Anderen wilden door de
arbeiders de gelederen der liberale partij op politiek ge-
bied een steun in den rug geven, zij wilden de arbeiders
laten varen op de breede wateren van het liberalisme. ·
Ook dit was een slechte raad: IO. omdat men zoodoende
misbruikt wordt en bijdraagt, om het vuur der politieke ·
hartstochten aan te blazen; 20. omdat de ervaring leert, "
dat onder de vrijzinnigste staatkundigen dikwijls de
meest verbitterde vijanden zijn van maatschappelijke
hervormingen.
Geen van beide raadgevingen werd dan ook opgevolgd,
omdat de bekende leider Lassalle, om zijn oordeel ge-
vraagd, beiden afkeurde en den arbeiders toeriep: ,,vormt r
zelven een partij, gij zijt te machtig, om u te laten ge- (
bruiken en op sleeptouw van anderen mee te gaan, stelt
op den voorgrond het algemeene, direkte kiesrecht als . j
de banier, waarom gij allen verzamelt om langs dien r
weg vertegenwoordiging van de arbeidersklasse te ver-
krijgen in het wetgevend lichaam. Een vreedzame en ‘
. wettelijke agitatie voor dat kiesrecht in het leven te
roepen - ziet daar uw program. Een zelfstandige "
partij uit te maken, die met de liberale meegaat over-
al, waar het belang van beiden gemeenschappelijk
is, maar ze even stellig bestrijdt, waar dit het geval
niet is, ja gij moet de liberalen dwingen om of voor-
waarts te gaan en de gevolgtrekkingen hunner begin- l
selen te eischen, of achterwaarts naar de behoudende
elementen, die met de zaak ook den naam bezitten.
Zou deze herinnering niet leerzaam zijn voor ons?
_ Want èn in het algemeen op elk gebied èn in het
bijzonder voor u is het waar, dat de grootste vijandin
van het ware is halfheid.
Geen aangenamer schouwspel voor de tegenstanders,
dan dat gij onderling verdeeld zijt, want dan is uw macht
gebroken. Het: ,,verdeel en heersch" is reeds zoo ‘
dikwijls met goede gevolgen toegepast; weest daarom .
op uw hoede. opdat gij niet ter wille van onderdeelen