HomeDe scheikunde als leer der stofwisselingPagina 9

JPEG (Deze pagina), 871.90 KB

TIFF (Deze pagina), 7.43 MB

PDF (Volledig document), 25.18 MB

i
*7
der menschen meer ontsnappen dan die verschijnselen van be-
weging, welke de Natuurkunde in? engeren zin tot haar veld
j heeft gekozen. Vergunt mij dat gebied hier voor u aldus te
i bepalen. De scheikunde houdt zich bezig met al de stoffelijke
veranderingen, die aan de oppervlakte der aarde plaats hebben.
Het roesten der metalen, de verandering van gesmolten lood
of tin in geele loodasch en witte tinasch, de groene aanslag
op koper, het verbranden van zwavel, de verweering van de
V harde kristallijne rots tot een wit poeder of omgekeerd, de ver-
steening van fijnverdeelde aardachtige bezinksels, de verbran-
ding van alle organische plantaardige en dierlijke stoHen tot
asch, de veranderingen van de stoffen in ons voedsel tot
lichaamsdeelen , het verbleeken, verteren, vermolmen , bovenal het
vergisten en verrotten van de organische stoüen, ziedaar zoovele
voorbeelden van stoffelijke omzettingen, waarbij eene zelfstandige
1 · stof in eene geheel andere van nieuwe eigenschappen verandert.
Ook het schijnbaar verdwijnen van de stof bij verbranding of
l vertering, het verschijnen van nieuwe stof bij het groeien
` van planten en dieren behooren tot dezelfde soort van verschijn-
selen ; kortom, niet de zichtbare bewegingen of plaatsveranderin­
gen, maar alle stoffelijke veranderingen en wisselingen, die de
lichamen dezer aarde voortdurend ondergaan.
°' Het is reeds sinds eeuwen eene behoefte geweest van den wijs-
geerigen geest om zich boven de oppervlakkige en ruwe waar-
neming van die verschijnselen te verheffen, de wetten van oor-
zaak en gevolg in dezen chaos van stofwisseling op te sporen,
en een tal van vragen te beantwoorden, die zich aan den na-
denkenden mensch opdrongen. Waardoor kunnen stoffen in elk-
ander overgaan? Verschijnen er nieuwe, verdwijnen zij werke-
if lijk? Kunnen zij voor altijd hare eigenschappen verliezen?
Waardoor kunnen zij nieuwe eigenschappen verkrijgen?
Als Thales het water, Anaximenes de lucht, Heraclitus het
vuur voor de oerstof van alle dingen verklaart, als Empedocles
vier grondstoffen aanneemt, lucht, vuur, aarde, water, dan ligt