HomeDe scheikunde als leer der stofwisselingPagina 8

JPEG (Deze pagina), 853.52 KB

TIFF (Deze pagina), 7.43 MB

PDF (Volledig document), 25.18 MB

l
Als natuurwetensc/mja moet zij ons natuur/cemzis geven, en onze A
l wereldbeschouwing veredelen en verrijken. De sterrekunde heeft
l hoogere verdiensten dan dat zij zons- en maansverduisteringen J
voorzegt, en den zeelieden een gids is om hunnen weg op den A
onmetelijken oceaan te vinden. Zij leert ons onze aarde be-
l schouwen niet als het stilstaande middelpunt van het heelal,
j waarom al het andere zich beweegt, maar als een enkele
j der donkere bollen , die in de wereldruimte zich naar vaste
A wetten bewegen; zij leert ons de zon en de vaste sterren als V
gloeiende bollen kennen en de krachten meten, waarmede zij
j op elkander werken en zich bewegen. Alle denkbeelden, alle
_ dogmata, die uit gebrek aan kennis omtrent de beweging en
l de natuur der hemellichamen voortvloeiden, en die zoovéle
A godsdienstige leeringen beheerschten, heeft zij weggevaagd, en
A ons een inzicht in de kosmische verschijnselen gegeven, dat
onze dorst naar kennis leseht, onze vrees voor de onbekende 1 -
natuurkraohten vermindert. Tal van vooroordeelen en bekrom­
penheden heeft zij doen verdwijnen. Zonder de wetenschappe­ l
i lijke resultaten der sterrekunde zouden wij het standpunt van `
j geestelijke ontwikkeling en beschaving niet bereikt hebben,
hetwelk wij thans genieten.
Zoo ook heeft de wetenschap der plantkunde, der dierkunde
‘ en bovenal der natuurkunde onze natuurkennis verrijkt en °'
daardoor onzen blik verruimd, en mogen zij op den naam van
reine wetenschap bogen. Later misschien dan een dezer heeft
de scheikunde haren invloed uitgeoefend op het geestelijk leven
en de wereldbeschouwing der ontwikkelden, of althans is die
invloed in het licht gesteld en gewaardeerd geworden.
Het is niet gemakkelijk om het gebied der scheikunde te ,
omschrijven, te meer omdat zij slechts een onderdeel der natuur- if
kunde is. Het is zelfs moeilijk om de oningewijden op de ver-
schijnselen te wijzen, die den inhoud der wetenschap uitmaken,
omdat aan die verschijnselen over het algemeen weinig aandacht
wordt geschonken, en zij dikwijls de onwillekeurige waarneming