HomeDe scheikunde als leer der stofwisselingPagina 22

JPEG (Deze pagina), 843.78 KB

TIFF (Deze pagina), 7.39 MB

PDF (Volledig document), 25.18 MB

A , 20 .
ik hier ter plaatse in eene ilesch keukenzout had, en daaruit op
i de bekende wijze chloorgas vrijmaakte , dan zou een waarnemer, 4
, aan gindsch uiteinde der zaal geplaatst, dit chloorgas door den .>
reuk bespeuren na een zeer klein gedeelte van eene secunde.
. De zaal zou daarvoor echter geheel gasledig, een inane, moeten l
zijn. Nu zij met lucht gevuld is, zal het veel langer duren. ,
Want onophoudelijk stooten de gasmoleculen tegen elkander
aan, waardoor hunne banen telkens van richting veranderen,
al blijven zij rechtlijnig. Uit de waarnemingen heeft men met
een zekeren graad van waarschijnlijkheid berekend, dat de gemid- {
delde baan, die het molecuul doorloopt voor zij botst tegen een
. ander molecuul (bij bovengenoemde temperatuur en druk) één J
tienmillioenste millimeter bedraagt, en dat elk molecuul 5000
I millioen stooten in de secunde ontvangt. De moleculen kunnen
niet kleiner zijn dan '/Somillioenste millimeter in diameter.
In een kubiekcentimeter gas vliegen verscheidene trillioenen f
van moleculen in alle richtingen dooreen. Van der Waals bere- l
j kent ze op 50 trillioenen.
Al deze cijfers zijn slechts waarschijnlijk, dat wil zeggen,
zij zijn geenszins ongerijmd, maar nog niet nauwkeurig, omdat
de nauwkeurigheid der waarnemingen omtrent de inwendige
wrijving der gassen, omtrent de capillariteit, en omtrent de
aantrekking van metalen platen, waaruit zij zijn afgeleid, niet _
zeer groot is. ä
Wanneer nu de aldus dwarrelende gasmoleculen, waarin de
4 atomen roteeren en oscilleeren, tegen andere moleculen aanstoo-
ten, die eene veel geringere snelheid bezitten, dan verliezen zij
daardoor aan energie of arbeidsvermogen, omdat zij van de
hunne moeten mededeelen. Met andere woorden: zij koelen af. [
' Nu kan het gebeuren dat hare vermindering in snelheid zoo
‘ groot wordt, dat zij zich tot eene vloeistof verdichten. Eene
moleculaire aantrekking treedt dan op, waardoor de moleculen ’
veel kleiner banen beschrijven, en alleen aan de oppervlakte
nu en dan kunnen ontsnappen. l