HomeDe scheikunde als leer der stofwisselingPagina 17

JPEG (Deze pagina), 813.72 KB

TIFF (Deze pagina), 7.31 MB

PDF (Volledig document), 25.18 MB

15
maar uitkristalliseeren. Wij vinden dan boven dikke lagen
keukenzout eene kaliumverbinding, bijvoorbeeld het carnalliet,
· afgezet, waarin het kaliumdeeltje met magnesium en chloor
eene innige verbinding vormt.
Een calciumdeeltje is weggelegd in eene bazaltzuil, gebonden
aan zuurstof, silicium en andere metalen tot een vast kalksili-
caat. Maar in eene spleet van het gesteente dringt van boven
het regenwater door, beladen met koolzuur en een alkali. In den
loop der jaren wordt het calciumsilicat ontleed, het calcium-
oxyde aan het koolzuur gebonden en in de holte zetten zich allengs
de prachtige kristallen van kalkspath af. Of wel: de nieuwe
calciumverbinding wordt naar zee gevoerd en opgenomen inhet
lichaam van een of ander weekdier , van een dier kleine orga-
nismen , die slechts uit levend protoplasma bestaan. Het neemt
deel aan de scheikundige stofwisseling in het dier, en wordt in
·. de huid van het weekdier, als uitwendig geraamte oi aan de
oppervlakte der protoplasmaanassa weer afgescheiden. Het
" vormt dus de schelp, of het kalkpantsertje. Na den dood van
het organische wezen bezinkt dit op den bodem der zee. Mil-
lioenen en billioenen dier schelpen of dier kalkpantsers vormen
eene laag kalksteen. Het calciumdeeltje blijft in dien toestand mis-
schien eeuwen lang, om later bij veranderde omstandigheden weer
in een nieuwen kringloop te worden opgenomen. Wellicht weder
opgelost door koolzuur komt het met een kiezelzuur-oplossing in
aanraking, en wordt er calciumsilicaat gevormd zoodat opnieuw
een vast gesteente ontstaat; of wel het wordt door eene magnesia-
verbinding in dolomit veranderd; of het komt met kopersulphaat
in eene rotssleuf in aanraking, waardoor de prachtige groene mala-
chiet ontstaat nevens de glasheldere gips.
E Door de grondstoffen op hunne voortdurende wandeling aan de
oppervlakte der aarde aldus te volgen, heeft men een tal van stof-
felijke omzettingen eenigzins nader verklaard. Maar zelfs als
J
l