HomeDe scheikunde als leer der stofwisselingPagina 13

JPEG (Deze pagina), 787.80 KB

TIFF (Deze pagina), 7.45 MB

PDF (Volledig document), 25.18 MB

l i
11 .
óf vereenigen óf scheiden óf onderling wisselen. Met meer zeker-
heid dan vroeger werd aldus aangetoond, dat er noch stof ver-
) .. schijnt, noch verdwijnt, dat niets uit niets voorkomt. Aan het
goudmaken, aan den steen der wijzen, aan vele physische en
metaphysische droomerijen kwam een einde; de groote ont-
dekking van de onvernietigbaarheid der stof, het vinden van
werkelijke primordia rerum, van corpora prima, opende den weg
om het geheim der tallooze omzettingen in den bodem, in de
planten- en dierenwereld op te sporen.
Spoedig werd de atomistische hypothese aan die uitkomsten
­ verbonden. De groote Dalton leerde in het eerste begin dezer
i eeuw, dat de stof bestaat uit zeer kleine ondeelbare atomen,
van verschillende soort. Elke atoomsoort heeft haar eigen ge-
wicht en waarschijnlijk een kogelvorm; zij is omgeven door een
i warmtespheer. De verschillende wijze van verbinding dezer atomen
V " onderling in verschillend aantal tot samengestelde atomen is de
grondoorzaak van alle stoffelijke verschillen. Ziedaar eene
eerste, al was het dan nog zeer gebrekkige, wet van stofwisseling
l gevonden.
j Van dat oogenblik af moesten zich de scheikundigen nog
jaren lang bezig houden eerstens: om alle gesteenten, alle ert-
l _ sen, alle zouten, alle deelen van organismen scheikundig te
onderzoeken, wat betreft de elementen waaruit zij zijn samen-
l gesteld en de verhouding tusschen de gewichtshoeveelheden
dier samenstellende elementen; ten tweede om de verwisselingen J
der elementen te bepalen, die bij alle verschijnselen van stof-
wisseling plaats grijpen; ten derde om de middelen te zoeken,
die de verwisseling te weeg kunnen brengen.
J Ontzaggelijk groot is het materiaal, dat in de laatste zestig
jaren op die wijze verkregen is. Naarmate de waarnemingen
toenamen, kon men allengs hooger en hooger vraagstukken
omtrent de stofwisseling aan de orde stellen, en wetten zoeken,
die haar beheerschen. De sc/Ecikvmde werd meer en meer de Zeer _
der sáäwésseléng. Het is natuurlijk onmogelijk u in dit uur al
Lj-


. i , »