HomeDe scheidslijnPagina 65

JPEG (Deze pagina), 828.21 KB

TIFF (Deze pagina), 6.82 MB

PDF (Volledig document), 67.86 MB

H
ä
es
r
en de mensehheid uit de in hem gelegde eigenschappen. Men
noemt dit ,,natuurwetten"ydaartegen is geen bezwaar, als men
ä slechts in het oog houdt, dat die van God gesteld zijn, en dus
j niet straffeloos kunnen worden ter zijde gesteld.
,‘ Laat mij nog, ter verduidelijking, wijzen op enkele verschijn-
; selen.
l Privaat eigendom op den grond. Er zijn dogmatici, ­- Chris-
telijke zoowel als buiten den christelijken godsdienst staande -
i die het privaat­grondeigendom als een door God gewilde instel-
ling verdedigen; anderen doen precies het omgekeerde. Wie
j echter de gcsclvicdeozis van den grondeigendom nagaat bespeurt
dat het eigendomsrecht (de omvang van de bevoegdheden van
den eigenaar) voortdurend zich wijzigt naar de vaak verander-
lijke economische toestanden van het volk, geheel onafhankelijk
van vooraf vastgestelde of aangenomen theorieën. Wat eerst
j goed en rechtmatig was, werdlater soms verkeerd, zelfs onrecht-
matig. `
Zoo heeft zich tengevolge va.n omstandigheden, die niemand
j in zijne hand heeft, een wereldverkeer ontwikkeld, door een
groot aantal al- of niet christelijke dogmatici vaak 1ninaeht.end
. als ,,kapitalisme" aangeduid, ’t welk door geen ander ver-
l l vangbaar is, juist omdat het voorkomt uit de den mensch inge-
v schapen behoefte aan zelfbehoud, uit de onuitroeibare natuur
van den mensch; uit zijn eigenbelang dus.
‘ Die natuur drijft hem voorts tot vorming van gezinsleven,
Gevolg daarvan is besparing voor de toekomst, d. w. z. het aan-
{ wenden van het voor eigen onderhoud onnoodige tot het in het
i leven roepen van nuttige en na zijn dood blijvende inrichtingen,
waarvan hij zelf in de eerste plaats, maar waarvan, direct of
indirect, al of niet kosteloos, ontelbaren genieten. Als men eens
A nauwkeurig wilde berekenen hoe geheel de wereld, de armsten
incluis, kosteloos genieten van wat, heden ten dage overal
geheel kosteloos of tegen geringe vergoedi·ng, ten dienste staat
van allen, hoe ontelbare milliarden uit alle tijden daaraan ten.
Q koste zijn gelegd, hetzij tengevolge van verstandige. doch tevens
op eigenbelang berekende instellingen, hetzij door die belas-
tingen, welke alleen door hen die gespaard hebben zijn opge-
* bracht, en dat dan vergeleek met die landen, waar dat gevloekte
5 '
l