HomeDe scheidslijnPagina 49

JPEG (Deze pagina), 867.18 KB

TIFF (Deze pagina), 6.83 MB

PDF (Volledig document), 67.86 MB

l
l
i
49
van een persoonlijkheid ontoegankelijk voor een ieder, die niet
j de intuïtie voor het werkelijk ·godsdienstige bezit en ge-
j bruikt. *)
j Het eerste citaat slaat zeker niet op Geoinï van Pmivsrnann.,
; wel op enkele andere geloovige protestanten, die over het histo-
5 1·isch verloop onzer Republiek zich hebben uitgelaten.
I Het tweede echter slaat zeer juist op den schrijver van het
Handboek der geschiedenis van het Vaderland en uitgever van
ä de Archives ou Correspondance inédite de la maison d’Orange
ä Nassau, een man, die jaren lang als het ware in dagelijksche
j geestelijke aanraking geweest is met allen, die als de grondleggers
van onzen Staat. en als de bestrijders daarvan kunnen worden
beschouwd. Hoe langer ik naga wat deze merkwaardige man
j heeft gezegd en geschreven, zoo over de toekomst als over het
i verleden - mijne kennisneming daarvan dateert reeds van
. 1856 - hoe meer ik 1nij verbaas dat zoovele Nederlanders, inzon-
derheid zoovele predikanten, _hem als het ware hebben dood-
, gezwegen, en de vorming toegelaten van de legende, dat hij,
J in werkelijkheid een liberaal in den besten zin des woords,
een bekrompen, ja reactionair man, was. Ik kan mij dit alleen
l` hierdoor verklaren, dat hij levenslang een fel bestrijder ge-
j weest is van het door Willeni I geschapen kerkgenootschap,
7 waaraan de hervormde predikanten zich innig verbonden ge-
j voelden en nog voelen, maar dat GRoEN als een ,,tweedrachtig
gezelschap" ten felste bestreed. Die strijd ging echter niet om
ej de handhaving van de belijdenis der Dordtsche Vaderen op
zich zelve, van welke hij trouwens niet onbelangrijk afweek,
v` maar allereerst tegen eene belijdenislooze kerk, die echter in
if schijn de voortzetting was van de kerk der voorvaderen. Altijd
heeft GROEN gestreden tegen onwaarheid, tegen schijnvertoon.
Jammer, dat eene legende zich gevormd heeft, die ook nu nog
g velen, die, zonder dit te weten, het au fond met Gnonn eens zijn,
weerhoudt van de bestudeering zijner geschriften. Op onze
il openbare volksschool is onze vaderlandsche historic verduisterd
’*°) Beide citaten zijn ontleend aan: Imperialisme van den oud-
Christelijken geest door Prof. J. DE ZWAAN, 1919, bl. 19 en 33. Het
2e citaat heeft alleen op de persoonlijkheid van Jezus betrekking,
è doch geldt uitteraard voor elke godsdienstige persoonlijkheid.
‘ p 4
F .
ë