HomeDe scheidslijnPagina 48

JPEG (Deze pagina), 799.41 KB

TIFF (Deze pagina), 6.83 MB

PDF (Volledig document), 67.86 MB

ä .
48 `
ä
wordt niet naar het persoonlijk geloof der leden, maar naar
de al of ·11lGl) erkenning van het innig verband van onze maat-
schappelijke en staatkundige beginselen met het Christendom. ä
Er zijn echter ook vele Protestanten die de beginselen van
socialisten enz. heftig bestrijden, doch tevens dat innig verband L
waarvan ik zoo even sprak ontkennen. Zij staan, zeggen zij,
op eigen voeten. Waa1*op die voeten zelf staan zeggen zij niet. I
Dat achten zij onnoodig. Mij schijnt dat, met allen eerbied
gezegd, absurd toe. Doch hoe dat zij, 'dat zij niet aan deze
zijde van de scheidslijn staan, behoeft geen betoog. "
Thans rest mij nog na te gaan of de hier verdedigde scheids-
lijn zich aansluit bij ons verleden. Immers moet ieder die
het staatsbestunr in natéoizalen zin wenscht voort te zetten 1
vooruit- en tegelijkertijd achteruitzien. Vooral in het staats- l
bestuur is noodig continuïteit. In ’t verleden ligt het heden, in .
het nu wat komen zal. ` .
Liefst ga ik, om onze nationale ontwikkeling te leeren kennen, .
te rade bij Mr. Gnoian van I’n1Ns·rnmsR. Er zijn ook andere
geleerde kenners van ’s lands historie, maar niet alle historie-"` ;
kenners zijn even vertrouwbaar. Wat ik hier met betrouwbaar- li
heid' bedoel, moge blijken uit twee gedachten die ik onlangs
aantrof.
,,Zelfs als de samenhang der feiten nog grootendeels i
bewaard is dan nog blijft het herscheppend werk van den
geschiedschrijver tact, humaniteit en artistieken aanleg eischen.
`Wie te veel met zich zelven bezig is - zooals b.v. een systeem-
scheppend wijsgeer zich concentreert op den bouw van zijn
gedachtenwereld - heeft als geschiedschrijver groote bezwaren
, te overwinnen aleer hij zelfs beginnen kan". {
· ,,Er bestaan tweeërlei feiten Het uitwendig feitelijke is toe-
gankelijk voor de alomgeldige historische methoden van onder-
zoek en geeft aan ons intellect geen zwarigheid. Erbestaan E
echter ook feiten, welke men alleen opmerken, afwegen en in 5
hun beteekenis schatten kan, wanneer men eene bepaalde
daarop passende intuïtieve begaafdheid bezit. Evenals men over
kunst, muziek en dergelijke dingen weinig zeggen kan, `wanneer
men het orgaan er niet voor bezit, blijft ook de eigenlijke inhoud
E

ë