HomeDe scheidslijnPagina 35

JPEG (Deze pagina), 832.41 KB

TIFF (Deze pagina), 6.87 MB

PDF (Volledig document), 67.86 MB

E 35
Z kanten beheerscht, onder het opperbestuur der Regeering.
In 1850 heeft de Regeering zich van al.le inmenging in de
j kerkelijke zaken. teruggetrokken, en daarop is ontstaan. ,,het
Reglement van 1852", dat nog steeds de kerk beheerscht, doch
uitgegaan en totstandgekomen is uit ,,hct orgaan der Svnode",
j gecreëerd door den Koning in 1816, dus niet door of met mede-
j werking der kerk zelve, zoodat de Hervormde Kerk nog altijd
is, wat zij trouwens ook begeert te zijn, een van gouvernements­
i. wege ingevoerd instituut, waarin, mits zich voegende naar de
i statutaire voorschriften, ieder de bediening des Viloords kan
vervullen, onverschillig wat hij denkt of belijdt betrekkelijk de
Belijdenis. Toen in 1850 de Regeering te kennen had gegeven
zich niet verder met de kerkelijke zaken te zullen bemoeien
maakte zij eenige ,,reserves" die echter ook in 1870 zijn inge-
trokken. De toestand van het genootschap tis echter daardoor
ä niet gewijzigd.
E Bij het Kerkelijk Reglement van 1816 was, zeide ik, in schijn
de leer der Gereformeerde Kerken gehandhaafd; in werkelijk-
heid kwam de organisatie, een bestuur, - niet ingesteld tot
handhaving van de leer- in de plaats van de geloofsbelijdenis.
Niet deze, maar het bestuur werd de band die leden en kerken
bijeenhield. Zoo weinig was destijds de Calvinistische geest in
ons volk doorgedrongen, dat bijna niemand tegen deze zoo anti-
i calvinistische handelwijze in verzet kwam, en dat, toen een
Y orthodox-predikant, Ds. D. MOLENAAR, het waagde er tegen te
schrijven en dientengevolge den toorn des Konings deed ont-
branden, hij bijna sidderend in zijn schulp kroop. ii) Men moest,
meende de kerk, althans, hare voorgangers, dankbaar zijn voor·
i herstel van het instituut, de Hervormde of Nationale Kerk.
Geheel natuurlijk was het dan ook dat, toen een zeer kleine
groep, onder leiding van enkele Gereformeerde predikanten,
zich onttrokken aan het bestuur, - niet dus tegen het regle-
‘ ment in verzet kwamen - deze ,,afgescheidenen" door geheel
,4 de kerk als opstandelingen beschouwd `en vervolgd werden.
i *) Om dit droeve verval der Geref. Kerk goed te begrijpen leze
men de belangrijke studie van Prof. Mr. D. P. D. FABIUS, het Regle-
ment van 1852. Wormser 1888.
"‘) Zie D. P. D. FABIUS. Het Reglement van 1852, bl. 75.