HomeDe scheidslijnPagina 25

JPEG (Deze pagina), 846.47 KB

TIFF (Deze pagina), 6.81 MB

PDF (Volledig document), 67.86 MB

I
1
25
voor i11zi11king behoed? Ook dit kan 11iet worde11 getuigd.
Zekerlijk was i11 de 18e eeuw de Christelijke Kerk minder
gedegenereerd da11 i11 del 16e onder het bestuur va11 de Roomsch
Katholieke geestelijkheid e11 de daarmee verbonden wereldlijke
overheid. De verbinding van kerk e11 overheid was na de
A reformatie heel wat zwakker geworden, e11 de predikanten
hadden 11111l(.l€l‘ da11 de Roomsche geestelijkheid de leden der
kerk in hu1111e macht. Maar inwendig zag het er in die Gerefor-
lg meerde Kerken toch 11iet mooi uit. De groote geschiedsehrijver,
Mr. Gnomv van Païnsrnnnit, die waarlijk de leer onzer Vaderen _
niet o11ge11egen was, schrijft daarover i11 zijn Handboek, 3e·
i editie § 523 het volgende:
,,Velk vermogen zou zij (de heerschende kerk) gehad hebben,
afgeweken en ontaard! Regtzinnigheid, was bij ee11 groot deel
ook der leeraars, van kracht en leven beroofd. De leer van
genade en zaligheid werd eene verzameling van welgerang-
` schikte begrippen, C1g€11dOl11 van het verstand, waaraan het
_ hart geen deel had; dor geraamte, door geen levensgeesten
Q bezield. Het getal van opregte en nauwgzette belijders van het
9 Evangelie, i11 woord en wandel, werd gering; aan veler zooge-
k naamd geloof ontbrak de stempel van eigen overtuiging; l1et
was GG11 lijdelijk en blind en onverschillig aa1111e1ne11 eener nog
gangbare munt. Voor menig leerstuk werd met den omslag van
geleerde scherpzinnigheid geijverd; maar ee11 grootendeels ver-
storven kerk kon 11iet meer liefdevol en heiligend ingrijpen i11
i de ontwikkeling der maatschappij. VVat kon het baten of de
waarheden wierden betoogd! op den duur zou er geen i11ge11o-
Jllêllllêld met waarheden bestaan, waarvan geenerlei werki·ng
gezien werd. Niet het geloof eener ijskoude en onvruchtbare
polemiek is het dat de kerk behoudt en de wereld overwint".
, Het ligt voor de hand dat deze lf)BVOO1‘d€€l111g` van de eene kerk
l boven de andere groote verbittering te weeg moest bre11ge11.
L De Gerefgormeerden ware11 zoowel vóór als na de Reformatie
g opgevoed in de leer dat Christus eene uitwendig zichtbare,
1 algemeene kerk; had gesticht; zij beschouwden dus dat hun kerk
` als de gezuiverde voortzetting was van het eeuwenoude instituut,
á "‘) Zie Schetsen uit de M. E. door Dr. S. MULLER Fz., van Looy 1914.