HomeDe scheidslijnPagina 23

JPEG (Deze pagina), 856.24 KB

TIFF (Deze pagina), 6.81 MB

PDF (Volledig document), 67.86 MB

23
Gereformeerde zijn. Doch stelt men zich niet op het toen
eenig mogelijke politieke standpunt, dan mag men vragen, met
ä welk recht men destijds een deel der Protestanten wegens hun
i1iet­instemming ten aanzien van theologische vraa.gstukken met
y andere Protestanten als minderwaardige burgers buitensloot.
lVie had, gesteld dat in zulke quaesties stemmenmeerderheid
beslist, de meerderheid? De R. K. burgerij moest men wel ter-
· zijde laten, omdat zij, krachtens haar geloof, onder leiding der
geestelijke overheid den nieuwen staat van zaken niet mocht
erkennen, en niet schroomde dien zelfs met buitenlandsche
hulp, te bestrijden. Maar op welken grond de Remonstranten,
, die destijds evengoed als hun tegenstanders de autoriteit der
Heilige Schrift erkenden, van allen Kerkelijken en Staatskun-
digen invloed beroofd werden is, tenzij men den toenmaligen
politieken toestand in ’t oog houdt, kwalijk verstaanbaar.
Men wil ons thans doen gelooven dat de toekenning van
het privilegie lag in de gezindheid van ons volk, dat met de
Oalvinistisehe beginselen, door vele predikanten in Genève in-
gezogen, het meest instemde. Immers was Oalvyn democratisch
gezind evenals ons volk, geheel anders dan het Duitsehe, dat
meer neigde tot het Lutheranisme. Intusschen blijkt dit niet
{ uit de feiten. Onze Protestantsche vrijheid danken wij aan
­WILLEM I, den Lutheraan, die, zelfs nadat hij tot de Gerefor-
ï meerde Kerk was toegetreden, tot het uiterste toe de Oalvinis­
W tische leer betreffende de verhouding tusschen de wereldlijke
i overheid en den godsdienst heeft bestreden. Noch in onze
i Kerken, noch in onze Staatkundige instellingen is tijdens de
Regentenwegeering de democratie doorgedron.gen, al heeft het
volk op sommige oogenblikken tegenover het wanbeheer der
Regenten Oranje omhoog geheven. Ongetwijfeld heeft ons volk,
veel meer dan het Duitsche, zijn zelfstandigheid en eigen recht
ook tegenover de overheid gehandhaafd, maar dit geschiedde ·
reeds lang vóór de Reformatie, en het was alweer de Lutheraan
VVILLEM VAN ORANJE die tegenover Spanje het hardnekkigst
voor de handhaving der oude ,,rechten en vrijheden" des volks
« heeft gevochten. Niettegenstaande de Universiteiten aan de
Iherover Geomv VAN PR1Ns·r1~:Rmz, Maurice et Bamevelt
Avant propos. LXXI en volgg. ·