HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 97

JPEG (Deze pagina), 1.04 MB

TIFF (Deze pagina), 10.15 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

· [ . i‘
. · ` i
al
· 10 _ `
Verkümmerung, Einseitigkeit, Bornirtheit, Rohheit" (Prot. Monatsbl. V. S.
9, 10). Het is de bestemming van de11 pbilosophischen leerstoel aan de . E
Universiteit, minder een eigen speculatief systeem te doceeren, al heeft
ook het systeem van den docent invloed op zijne beschouwing, als wel om
deze beteekenis der speculatieve philosophie historisch aan te wijzen 611
psychologisch te rechtvaardigen. nl
‘5). (Bl. 38). Ik denk aan den considerans in de Memorie van toe- y
lichting van wijlen het wctsontwerp­Heemskerk, dat het bestaan der theolo-
gische faculteiten, met hare verschillende richtingen, sceptieisme en matera­
lisme zoude bevorderen. Men zie het antwoord hierop in het advies der
Leidsche theologische faculteit en in de brochure van Prof. Land: ,,0ns i
hooger onderwijs;" Amst. K. H. Schadd 1868. Te 1·echt zegt laatstgenoemde i
(bl. 28): ,,De protestantsehe theologie is niet het werk der gemeente, die
onderwezen moet worden, maar in het belang der gemeente zelve moet zij V- ­ V, *‘
boven deze staan, van haar onafhankelijk gelijk de wetenschap in het al- g
gemeen dat is van den Staat ," namelijk indien men het woord gemeente
in empirischen, niet in idealen zin verstaat. Of men evenwel uit het
feit, dat niet alle kerken die theologie verlangen, mag afleiden dat de i
Staat bf voor alle kerkgenootschappen zou moeten zorgen, öf de vorming
- der aanstaande dienaren aan hunne respectieve kerken moet overlaten, mag t
h betwijfeld worden; indien namelijk de uitsluiting niet komt van den Staat, U
maar van ééne kerk. Bemyïcium nou oözfrzwlimr. Hoe daarmede te rijmen .
wat eenige bladzijden later (bl. 31 enz.) met zoo veel recht tegen het »
ontwerp­Heemskerk ingebracht wordt, dat het gevaar van sceptieisme en `
materialisme, door het wetsontwerp vooral in het nevens elkander bestaan
van verschillende theologische richtingen aan de universiteiten gezien of van ee11
onderwijs boven geloofsverdeeldheid gevreesd, niet daaruit, maar vooral uit i'
de absentie van kritiek, zoo als die van seminaritisch onderwijs te ver-
wachten is, zou ontstaan, zie ik niet in.
Prof. Land beweert verder: ,,Indicn men defacnlteiten wilde behouden, M
zou men de literarische cn natuurkundige, wee1· tot ééne verbonden, boven- ‘ _`
aan moeten plaatsen, als die het karakter der universiteit het zuiverst ver- r
tegenwoordigen e11 de medische en juridische daaronder, op ééne lijn met
de theologische kweekscholen, als overgangsvormen tusschen de universiteit ~
E en de vakscholen als van ingenieurs en militairen." Het eerste toegestemd, ii
zouden wij liever zeggen: de literarische en natuurkundige faculteiten be-
_r...... . , i