HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 81

JPEG (Deze pagina), 1.10 MB

TIFF (Deze pagina), 10.46 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

c ,~‘¥ " «. .. .. .. ,_,` -.a....
D i iv
z .«
Sl
jl 40
le r ·~
1 is lang voorbij, althans in de landen, waar de Hervorming ‘ ~
j. eenige sociale beteekenis heeft verkregen. Van eene faculteit
uitsluitend ten behoeve van een kerkgenootschap, dat daardoor ·
schijnbaar bevoorrecht, maar in den grond, aan banden gelegd
. zou worden ,· kan geene sprake meer zijn bij eene nieuwe rege-
ling van het hooger onderwijs. Daarover zijn , dunkt mij, alle
I partijen het eens. Maar eene andere zaak is de heerschappij Y`
of de bevoorrechting eener kerk te begeeren, eene andere _ `
i den historischen oorsprong van eenen staat, waarin zijn wezen
en karakter is aangeduid, niet te willen verloochenen. Met
het laatste zou de mismz a"éi¢·c van dien staat ophouden, en de
‘ nationaliteit worden prijs gegeven. Men vergcte het niet: het
ig, onderscheid tusschen Catholicisme en Protestantisme is niet enkel ·
lj van religieusen, maar voornamelijk van socialen aard. Het Catholi-
cisme wil ~ men zie den Syllabus - of zijne kerk over den staat
doen heerschen , of, waar dit niet kan , ieder geestelijk belang ont- F
trekken aan den invloed van den staat en wraakt iedere bemoeiing
’ van dezen met geene. Het wil dus niet alleen voor zijne
theologie geene leerstoelen aan eene universiteit, waar ook
pantheïstische en naturalistische leerstellingen kunnen verkondigd . _ {
ii worden, maar zijn ideaal is eene katholieke universiteit. Om het _
j colleyizmz páilosopázïczzm van VVillem I scheidde Belgie zich van ·
jj Noord-Nederland af en ook de welgemeende pogingen sommiger
duitsche regeringen om, door het oprichten van katholieke _
theologische faculteiten naast de protestantsche, de pariteit te
i handhaven, lijden - het blijkt heden ten dage - schipbreuk,
· minder op den onwil der menschen, die de katholieke bewe-
ging leiden, dan wel op de logica der katholieke kerkidee.
Vgl Daar is wel in waarheid aan die zijde een nova posszmzus, zij
het ook meer in logischen, dan in ethischen zin. Doch 1nag nu
aa.n dezen eisch van pariteit in Nederland anders worden te gemoet lia
gekomen dan op finantieelen weg, door dotatiën, zooals ID Engeland,
aan de seminariëu? Mag de staat in Nederland waar alle
.;. .
J? '
..i ·