HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 80

JPEG (Deze pagina), 1.02 MB

TIFF (Deze pagina), 10.50 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

ir i
i
lg
l. ` · 39
L
i begaafd is dan de duitsche, de wetenschappen, alle wetenschap-
· pen het meeste bloeien.
‘ Nog eens: de eisch van den niodcrnen staat is vrijheid.
Indien nu vrijheid is de onbelennnercle levensbeweging in eigen
H N sfeer en de universiteit in haar sfeer niet vrij zou zijn indien i
zij den immer veranderenden staatsvorin moest dienen, dan kan
li het de eiseh van den inodernen staat niet zijn, hem daaraan
te bindenj Of is het thans niet meer waar , wat reeds in het
begin van deze eeuw bij de stichting der berlijnsche universi­ ‘
j teit door SCHLEIERMACHER, die aan die stichting zoo groot A
j aandeel had, profetisch gezegd werd, - profetisch: het was
E immers in Pruissen, en nog onder Fmsnnnrk VVILLEM Ill -­:
,,Sehulen und Universitàiten leiden je langer je mehr ClE1l(ll1]lLCI‘,
dass der Staat sie als Anstalten ansieht, in welchen die Vissen­
schaften nicht um ihrer, sondern um seinetwillen betrieben
T · werden" (*7) ...... s
Ook in ons vaderland is het voor eenige jaren te recht A
l beweerd: ,,Bij zijne Whïetgeving op het Hooger Onderwijs
heeft de Staat te bedenken: dat het hier niet de regeling geldt '
j van eene zijner eigene levensfunctiën, maar het bepalen van
_, zijne verhouding tot eene nienschelijke werkzaamheid, die
u onafhankelijk van hem bestaat" C8).
i` Of eischt het belang van den Staat, door het opheffen
E der theologische faculteit het hooger onderwijs vrij te houden
[ jj van den invloed van kerkelijke twisten en partijschappen? Van
l het belang van den staat kan eigenlijk niet gesproken worden;
j i de staat is om de maatschappij, niet de maatschappij om den
j staat. Het belang dus van den staat is het belang der maat-
schappij. ls het een maatschappelijk belang in Nederland, het
j protestantseh karakter en den protestantschen oorsprong van
den nederlandschen staat op te geven?
. . Wij staan hier voor een feit, niet voor een voorbijgaanden staats-
· vorm. De periode van eene heerschende kerk, eene staatskerk,