HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 8

JPEG (Deze pagina), 1.04 MB

TIFF (Deze pagina), 10.34 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

'
l l
ii 6 ik
j Frankrijk met hare ingrijpende gevolgen, is er een zoo groot n
1 onderscheid begonnen te ontstaan tusschen hetgeen in vroe-
3 ger eeuwen in de harten en de hoofden omging en nu om- .
r . gaat, dat men mocht gaan spreken van een antieke en een
moderne wijze van opvatting, beoordeeling en waardeering X `
j van de dingen.
' Dat moderne bewustzijn moest zich natuurlijk ook op
’t gebied van ’t godsdienstig­zedelijk leven, met name in de
protestantsche kerkgenootschappen, doen gelden. Men kon U
dien invloed opmerken zelfs bij hen, die aan de theologie ”
van de kerkhervorming, zooals die in de belijdenisschriften
van die kerkgenootschappen was opgenomen, gehecht bleven.
­ Wie onzer had niet het voorrecht van eenigszins bekend te
worden met fijn beschaafde en~door de hulpmiddelen van
E` _ den nieuweren tijd ontwikkelde orthodoxen? Vergelijkt hen
` , met zulken onder hunne geestverwanten, die leergierig en
`*· ijverig, maar levende in minder bevoorrechten maatschap-
pelijken stand, behalve den Bijbel nooit iets anders lazen j­
dan de kwartijnen van de echte nakomelingen der Dordrecht-
; sche en andere protestantsche kerkvaders. Deze drukken _
in hun gansche bestaan en gedrag, nog zoo veel als mo- lj
gc gelijk is, het antieke bewustzijn uit. Maar in die eerstge-
ll noemde heeft de orthodoxie den invloed van de moderne I
j _ toestanden en zienswijzen niet kunnen ontgaan. Hun gods-
dienstig-zedelijk leven kleedt zich in de taal en in de levens-
wijzevan de moderne maatschappij zonder moeite of tegen- ‘
streven. ' -
Doch bij zeer veel anderen heeft dat moderne bewustzijn, `
. in den boezem van de protestantsche kerkgenootschappen, p
‘ een nog belangrijker en dieper ingrijpend gevolg gehad. ,t J
Men is de bestanddeelen, waaruit dat moderne bewustzijn ~
is saamgesteld, nauwkeuriger gaan onderscheiden. De grond-
i