HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 65

JPEG (Deze pagina), 1.00 MB

TIFF (Deze pagina), 10.21 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

.
24
S j was
H den cyclus der wetenschappen spreek en daarmede tevens de
plaats die haar in dien cyclus toekomt tracht te bepalen.
Om dit recht te betoogen hebben wij dus eerst op het
anthropologisch karakter der theologische wetenschap, dat zij ` " _
H niet alle gemeen heeft, tc wijzen, en ten anderen te doen uit-
komen dat dit karakter aan de theologie, jzazlst als M00Z0_qz`c,
als wetenschap omtrent God, bij uitnemendheid eigen is. ’
Anthropologisch is de theologische wetenschap, en daarom ,
W behoort zij in den cyclus der wetenschappen, die alle zich om
den mensch als om haar centrum bewegen. I
H Zieda.ar mijne eerste stelling. Om haar in het licht te stellen,
W slaan wij nog eenmaal den blik achterwaarts, op hetgeen de
geschiedenis ons leerde.
Wij zagen het hoe wetenschap en godsdienst oorspronkelijk
ongescheiden waren, hoe de eerste in de priesterscholen ontstaan ·
j­ i is. Vl/`ij herinnerden hoe dit godsdienstig karakter niet verloren t!.
l is gegaan. ook toen de wetenschap zich emancipeerde, ja, hoe
de verscheidenheid der vakken nimmer was eene agglomeratie ,
waardoor het eene bij het andere gevoegd werd, maar eene
ontwikkeling, waardoor het eene uit het andere ontstond.
l De godsdienstige oorsprong werkte na of liever werd de kiem, ' L
l waaruit de encyclopedische idee zich ontwikkelde. Deze ont-
wikkeling, door de Grieken voorbereid, geschiedde hoofdzakelijk _
onder den invloed van het Christendom, dat het commzmc viva- ,
li calmu niet zocht buiten den mensch, maar in den mensch. ‘
Die christelijke idee, nooit verloren, maar wel in hare ontwik-
keling belemmerd, kwam in de Hervorming te voorschijn met i
eene kracht, die aan de wetenschap nieuwe banen opende en
l haar stouter vlucht deed nemen.
Welnu , m. H., te loochenen valt het niet, dat er godsdiensten
zijn, in en buiten de christelijke wereld, die in deze ontwik- L
l keling niet alleen niet deelen, maar die zich daarvan schuw «
j terugtrekken, die haar als afval van den godsdienst beschouwen, _
r
i -

E .
r
L .