HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 62

JPEG (Deze pagina), 1.06 MB

TIFF (Deze pagina), 10.42 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

e i
· l
‘ 21 `
_ hiet mogen doen. Er is niets in de ontwikkeling der weten-
schap dat er ons toe noopt. Het dus toch te willen, dat ware
` een vergrijp aan de ontwikkeling der wetenschap, iets wat de
Grieken zouden noemen üpprç, een gewelddadig afknotten van .
i i het leven, ja, eene schending van het heilige. Het ware niet, J
i voorwaar, een vooruitgang, want deze bestaat juist in eene
j ontwikkeling van het verkregene , maar, zoo als altijd geschiedt
~ wanneer men in de_ plaats van ontwikkeling afbreking stelt,
/ ' een terugval tot beneden het punt van uitgang. Rcläqzb, in
de11 antieken zin van het woord, als band aan de ihoogere
K onzienlijke wereld, was de moeder der wetenschap. Voorzeker
j de dochter zou , door die moeder te verloochenen, haar niet
ontadelen, maar zich zelve, de vrucht harer opvoeding afbreken,
j p hare ontwikkeling stuiten. . De menschelijke natuur, wier eene _
E . zijde naar den hemel, wier andere zijde naar de aarde gekeerd is ,
` ' die in haar aanleg tot bewondering, geestdrift, liefde , aanbid-
ding de kracht put tot denken, dichten en handelen, diemen-
W _ · schelijke natuur zou in twee helften gesplitst worden, waarvan
de eene in het klooster de hemelvaart zou gaan zoeken en de i
j _ andere op de aarde het dagloonerswerk verrichten. Wat trou­ I
*> wens onmogelijk is, daar God den mensch bewaart en hem
' niet overgeeft aan het verderf.
A Anthropocentrisch , zoo noemden wij dus het karakter der
. wetenschap en in dat karakter zagen wij de waarheid der
j ‘ encyclopedische idee. Maar het is mij, wanneer ik alzoo spreek,
l _ alsof ik dezen of genen theoloog den wenkbrauw zag fronsen,
en als hoorde ik hem mij toeroepen: Alzoo verloochent
‘ gij den adel 0 n z e r wetenschap. Theologie _ heet zij en ·
· niet anthropologie. Theocentrisch is haar karakter en niet
anthropocentrisch. 'Ook gij doet wat gij in anderen gelaakt
. _ hebt: omdat het eerstgeboorterecht onzer wetenschap ge-
‘ i loochend wordt geeft gij het eenvoudig prijs. Ook gij duldt
· dat de rcyim cmcilla zij. Hare legitieme rechten geeft gij op; "
4