HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 57

JPEG (Deze pagina), 1.07 MB

TIFF (Deze pagina), 10.40 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

t
2
, ie
bevorderd, ja, dat vele theologen, vooral in Nederland, ook
uitstekende philologen waren , evenmin als dat in de reeks der
groote philosophen in Duitschland een goed deel oorspronkelijk
theologisch gevormd was of, omgekeerd, de theologen philoso­
phisch. Daar was ­als een geheime, wel vaak door bekrom­
penheid of eenzijdigheid geloochende, maar toch onverbreekbare _
band tusschen alle geestelijke wetenschappen. De wetenschap
omtrent God en goddelijke zaken, zooals men het noemde, ` ,i ·
involveerde de belangstelling in al wat menschelijk is en het 9
menschelijke werd niet geacht het goddelijke buiten te sluiten.
Ook de dikwerf gespannen verhouding tusschen kerkelij ken en
politieken in alle landen der christenheid, niet het minst in de i
protestantsche, had slechts geringen invloed op de betrekking [
tusschen de juridische en theologische faculteiten. De rechtsidee { v
toch verbond ze beide zoo lang het recht als in Gods wezen _ '
gegrond en niet als conventioneel werd beschouwd. En wat "i
A zullen wij zeggen van de natuurwetenschappelijke faculteit, de
jongst­geborene, thans, naar het oordeel van velen, de eerste
_ in rang? Alleen dit -­ want wij wijzen thans slechts op de je
, historie - dat ook haar stoute vlucht te danken is aan die
emancipatie des geestes, wier geboorte­ure de Hervorming was.
. Is zij thans, hier te lande althans en aan sommige universitei­ i i
_ ten-, gescheiden van die der letteren en der bespiegelende
‘ wijsbegeerte, vroeger waren deze beide verbonden en de omvang
van vakken in deze, thans gesplitste, philosophische faculteit,
die haar in hare beide deelen tot de eigenlijke draagster maakt
` der universitaire idee (5), is die niet mede de vrucht daarvan,
i‘ dat voor de maatschappelijke doeleinden, waarvoor de. drie
andere oorspronkelijk waren opgericht, eene zuivere wetenschap-
pelijke Vorscáule als de noodzakelijke voorwaarde werd
beschouwd? Zoo zien wij dan dat deze universitaire idee, de
encyclopedische, niet iets is dat gemaakt is en opgelegd maar ‘ l
E .-...-., l __ Y _,____, · __ ­-­­--­_­ .