HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 53

JPEG (Deze pagina), 1.04 MB

TIFF (Deze pagina), 10.44 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

l
12 A
versiteit. Toch leg ik den nadruk op de eerste, niet op de
laatste, omdat, ik herhaal het, mijn doel niet zoo zeer is het recht
van bestaan der theologische faculteit aan de universiteit als het J
recht der theologische wetenschap in de encyclopedie der we- ­
‘ tenschappen in het licht te stellen. En wel daarom , omdat, zoo G
als ieder lichaam, zoo ook het universitaire, voor gestadige
verandering vatbaar -­­ mag ik zeggen? aan gestadige stofwis- ll
seling onderhevig- is en dat ik evenmin voor den tegenwoordigen
toestand van ons hooger onderwijs als bijzonder voor de tegen-
woordige organisatie der theologische faculteiten het harnas zou j
_ willen aantrekken. Wij leven, helaas! te veel in de feiten,
dat wil zeggen, in partijtransactiën en niet in beginselen.
Toch ­- het verheugt mij dat ik thans denzelfden franschen
schrijver met instemming kan aanhalen: ,,les principes abstraits .
sont des ehoses éininemment pratiques."
' Vóór ik evenwel over de theologische wetenschap zelve kan "’
spreken en haar een eigen plaats, een eigen kring mag toe-
kennen in de encyclopedie der wetenschappen, hebben wij
nader te letten op de beteekenis der idee, die in dit woord .
is uitgedrukt en wijzen daartoe op hare historische ontwik-
keling. ' ”
spraken van de Grieken, als door wie de eenheid der
vroegere cultuurstoestanden in zoo verre gewijzigd is, dat de
analyse op de synthese volgde. Godsdienst was het beginsel ·
der wetenschap bij de vóór­grieksche volkeren ;` godsdienst nog j .
de bezielende geest der grieksche beschaving. Is nu dat be-
i ginsel, die geest, is die hoogere synthese verloren gegaan in
de verdere ontwikkeling der wetenschap en bij den immer u i
meer zich uitbreidenden omvang der verschillende vakken? Voor
een oogenblik schijnt de ideale opvatting dier hoogere eenheid
verloren te gaan en plaats te maken voor de realistische, na­ pi
melijk de staatsidee der Romeinen- Rhetoriek en sophistiek
namen de plaats in van philosophie en politiek. Ook de gram-
a