HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 51

JPEG (Deze pagina), 1.01 MB

TIFF (Deze pagina), 10.25 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

Y
10
­ · T
reinheid niet weer terugkeerende, moment vertoont, waarin de
synthetische eenheid der oostersche volken , in de analytische
verscheidenheid der verschillende vakken niet onderging, maar J
i opging , als de zon in hare stralen. De grieksche wijsbegeerte r
bleef godsdienstig, al emancipeerde zij zich van de priestersoholen
en de traditioneele godsdiensten. T
Stelt ons alzoo het eerste woord de zaak voor in zich zelve, ig.
zonder betrekking tot de personen, die haar vertegenwoordigen, i
I de eenheid der idee in de verschillende wetenschappen, den g
. gemeenschappelijken band, die alle verbindt ­-­ natuurlijk niet ` . g
zonder dat in het woord mega; is aangeduid; hoe zou het ­ Q
anders kunnen? dat de idee haar woord heeft, dat de weten; T
schap wordt medegedeeld en ontvangen; - dit laatste, de
wetenschap gedacht in betrekking tot de personen die haar .
mededeelen en ontvangen, is hoofddenkbeeld in het woord K
universiteit. Ook hier wijzen grammatica en historie den weg. ,
Merkwaardig is het voorzeker dat, waar wij de idee zelve D
noemen, wij naar een grieksch en, naar wij hare belichaming,
hare manifestatie, willen beschrijven , wij naar een latijnsch ,
woord worden verwezen. Het imivewszmz der Latijnen drukt
iets anders uit dan het rb aan der Grieken; hier rust, daar
beweging; en het woord zmiversims, op wetenschappelijk ge-
bied overgebracht , werd niet van eene zmivcrsiias remm of V
. Zii‘em¢·um, maar van eene vmiversiias goersomzmm gebezigd; van
eene corporatie, meestal der doceerenden, soms ook der dis-
ceerenden. Toch ligt ook aan dit spraakgebruik de eenheid
der wetenschap ten grondslag. Deze toch is de band der cor-
poratie, zoowel der doceerenden, als der disceerenden, en van
beide te zamen.
De universiteit is alzoo te beschouwen als de belichaming
· van de encyclopedische idee. Zij is, zoo als de berlijnsche
theoloog Dr. J. A. Donner., het kort en juist uitdrukt (”) i
Hein sittliches C-temeinwesen für die Wissenschaft." Als hij er V u