HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 29

JPEG (Deze pagina), 1.04 MB

TIFF (Deze pagina), 10.29 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

27
grenzen ingesloten gebied, maar ook. het bestaan van/een
i ' gebied aan de overzijde van de grens. Dat gebied aan de
‘ overzijde van de grens van het exacte weten is niet het ·
‘ gebied van de teugellooze fantasie en van den ongegronden _
waan. Het is allereerst het gebied van die metaphysische
. toestanden, de erkenning van wier aanwezigheid de onont-
beerlijke grondslag is van de verklaring der zintuigelijke
t _ waarneming. En vervolgens is ’t het gebied van de meta-
physische hypothezen, waarvan wij twee dingen weten. Wij
V weten, dat zij ter verklaring van de feitelijk waarneembare i
_ toestanden en verschijnselen onvermijdelijk moeten gesteld
worden, en wij weten, dat zij niets meer dan abbreviaturen
g van de waarheid kunnen zijn; formulen, die hierin overeen-
stemmen met het godsdienstig­zedelijk leven en met de kunst
ä dat zij in concrete, door ’s menschen zintuigelijk­geestelijk U
` «, leven beheerschte, vormen laten doorschijnen, in een niet
adaequate weerspiegeling, delzuiver geestelijke waarheden, ‘
_ die in den samenhang der din·gen moeten gelden.
Zoo wijst de exacte wetenschap zelve naar een gebied
waarop de zedely/ce overtuiging mag en moet heerschen; mag
en moet heerschen het tot klare bewustheid ontwikkelde gevoel
i van de waarde der godsdienstig­zedelijke en der aesthetischei
, ideeën; En zij voegt zich derhalve bij het oordeel, hetwelk wij
door levenservaring leeren vestigen, dat een zich harmonieus
i ontwikkelend, echt humaan menschenleven onmogelijk kan ont-
i staan en onderhouden worden door de enkele behartiging van
` . hetgeen als uitspraak van exacte wetenschap mag gelden. Wan-
ä neer iets, hetwelk blijkt te ontstaan in ieder maar eenigszins _
beschaafd en tot zich zelf gekomen mensch, mag worden ge-
i rekend tot de eigenaardigheden van de menschelijke na-
; tuur, dan is de mensch van nature speculatief wijsgeer en
. idealist. Wij hebben daarom in de volle menschelijke na-


1
s
iy7~_·_g_4;€_ Y . T ,_ , . A, - .. M . .. M`-, . . Y ,.,. . . , V