HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 27

JPEG (Deze pagina), 1.07 MB

TIFF (Deze pagina), 10.45 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

25 E ­ i
I; E dom leeren, zou kunnen gelden als uitspraak van weten- -
nt schap in den exacten zin van dat woord.
« Wat toch is het weten, dat wij van de wetenschap ver-
` i wachten? Immers een weten dat het gemeenschappelijk
A. eigendom van.alle` menschen kan worden, omdat het onai`­
hankelijk is van individueele eigenaardigheid van zin en wil
li des gemoeds. Een weten, dat ontstaat uit kenbronnen, ‘
die vatbaar zijn om gebruikt te worden door middel van de ` ·
. werkzaamheid van het scheidende en verbindende verstand
I alleen, zooals dat behoort tot de menschelijke natuur. Nu
is er echter zeer veel dat wij, om het te begrijpen, niet _
/ kunnen bereiken met ons verstand. Daartoe behoort alles V
. wat tot ons leven als zintuigelijk waarnemende en als zin-
i nelijk en geestelijk voelende wezens behoort. Wm! ik zie
‘­ . _ · als ik rood of wit zie, wat ik hoor als ik gezang of ge-
ü _ druisch hoor, kan het verstand mij nooit leeren begrijpen. ­
Anders zou ik het aan blind- en doofgeborenen kunnen leeren.
Eveneens: wat ik voel als ik smart of vreugde voel, kan mij i
door het diepste nadenken en doordenken alleen niet worden _
geleerd. En daartoe behooren nu ook onze overtuigingen
_ aangaande de zedelijke en de aesthetische waarden , die wij toe- i'
x kennen aan toestanden en verschijnselen buiten ons en binnen in
ons. Wij hebben ze niet te danken aan het in zijn werkzaamheid
‘ " logisch voortschrijdende, scheidende en verbindende verstand.
. Met die beperking van het gebied van eigenlijk gezegde
wetenschap behoef ik immers niet voor den schijn van ge-
ringschatting der wetenschap te vreezen. Zeker niet in dit _ gg
Auditorium; en daar buiten alleen bij hen, die er ook ge-
ringschatting van de godsdienst in zien, wanneer men van
’ haar gebied sommige overtuigingen omtrent historische en t
_ ’­ natuurkundige vraagstukken verwüderd houdt. Onze beper- ï_
king van het gebied der wetenschap is een grensbepaling, i‘­

6 ;~

v `
. ä
r