HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 14

JPEG (Deze pagina), 1.03 MB

TIFF (Deze pagina), 10.27 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

- L"
'T
_ '12 l_ `
worden gesteld? Neen: in de hulde aan de empirische
philosophie werkte zeer zeker de invloedna van dat gedeelte
van Kant ’s philosophie, hetwelk tot de openbare mee-
ning in de geleerde wereld was gaan behooren, dat de `
innerlijk en uiterlijk waarneembare werkelijkheid het eenige
veld is, waarop wij menschen kennis kunnen verzamelen,
die tot eigenlijk gezegde wetenschap kan leiden. Derhalve: nï i
een uitkomst van de anthropologie was een beweegrede.n
tot die hulde. En alleen uit de nawerking van Kant zou het ge- _
bruik, dat wij van de wijsbegeerte der ervaring maakten , nog _
niet hebben kunnen voortkomen. Evenals weleer, naast het stel-
sel van Kant, de werkelijkheid van een bovennatuurlijke open-
l baring nog kongehandl1aafd worden, zoudenook wij , zooals van
orthodoxe zijde is geschied, aan de ervaring, maar dan de .
»niet gekortwiekte" ervaring, de verdediging van wonderen en 3
supranatureele openbaring hebben kunnen toevertrouwen. Wij
deden dit echter niet. En waarom anders deden wij het niet, _ « ä
dan omdat de vergelijkende godsdienstwetenschap, de psy-
chologie en de critische geschiedbeschouwing, te zamen
vruchten van de anthropologische studiën van den nieuweren n lt
tijd, ons anders hadden geleerd. Zij leerden ons dat het p
"_ geloof aan wonderen en bovennatuurlijke openbaringen een
psychologisch verschijnsel is, hetwelk zich in verband met _
de physische en cosmologische inzichten van de oudheid te I j
bevredigend laat verklaren, dan dat wij daarom-, in strijd
met de ons toegankelijke ervaring en tegen de historische
waarschijnlijkheid en de lessen der natuurwetenschap in, ‘
de werkelijkheid zouden aannemen van gebeurtenissen, die ‘
_ voor de vestiging en·den bloei van Godgewijd gemoeds­
leven niet eens volstrekt noodzakelijk zijn.
Thans heb ik mij den weg gebaand om meer in bijzon- `J
derheden het karakter van onze onafhankelijke theologie in