HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 13

JPEG (Deze pagina), 1.08 MB

TIFF (Deze pagina), 10.35 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

l
11
De aesthetica, de nieuwere taalwetenschap, de oritische ge-
schiedbeschouwing en deitoegenomen land- en volkenkunde
bleven met onschatbare bijdragen niet achter. En zoo g
is, sedert de laatste helft der vorige eeuw, de uitge- i
breide en saamgestelde maar stevige grondslag van een anthro«
F pologie gelegd, die tot de stoutste verwachtingen recht geeft. ç
v Indien ik nu het karakter van onze onafhankelijke theologie
gelegen acht in hare aansluiting aan de anthropologie van
i den nieuweren tijd, dan bedoel ik niet, dat zij met heldere
bewustheid dat karakter van den aanvang af! zou hebben
i aangenomen en gehandhaafd. Dit bedoel ik, dat hare woord-
voerders en zelfstandige vertegenwoordigers bewust of on-
_ bewust door de uitkomsten van de nieuwere menschkunde .
‘ werden gedreven. Zoodat men nu, als men haar, nadat
[_ zij in ’t algemeen een min of meer bepaalden inhoud heeft T
h i` verkregen, gadeslaat, kan opmerken, in hetgeen zij ontkent
l en in hetgeen zij stelt, den rechtstreekschen invloed van de
i . behartiging der anthropologie in haren ganschen omvang. _
p Met aansluiting aan het algemeene karakter der weten- i j
schappelijke methode van den nieuweren tijd, heeft onze theo- ,
l logie den wezenlijken eerbied voor de waarneembare werke-­
* . ` ‘ lijkheid gehandhaafd tegenover de bespiegeling over traditi­ _x
oneele en niet voldoend gestaafde opvattingen en meeningen. Q .
Dientengevolge sloot zij zich bij de wijsbegeerte der ervaring
aan. Doch waarop steunde haar voorkeur voor die empi- 5*
risohe en inductieve boven een aprioristische, deductieve ,
[cw methode'? Toch niet enkel, althans niet in hare Leidsche .
V L vertegenwoordigers, op de waarneming, dat de natuurwe-
tenschappen met die methode beter slaagden bij de verwer­
vgl ving van proefhoudende uitkomsten dan met een vroeger
‘ ` geldende methode, en dat zij daarom aan de geestelijke
wetenschappen tot navolgenswaardige voorbeelden mochten
J · , ·ï
- . . , . . -s