HomeHet karakter der onafhankelijke theologiePagina 12

JPEG (Deze pagina), 1.06 MB

TIFF (Deze pagina), 10.35 MB

PDF (Volledig document), 100.79 MB

l X M 5”­­”
. li
l r
g [ff Wat mij voorkomt dat algemeene karakter van onze theolo-
l gie te zijn, wil ik aanstonds zeggen. lk vind het in de aan-
, sluiting van onze Meolotqie arm de, azzááropologésc/le se‘ucZiè`2z
r van dan zzieawerwz Md izz baar wydsáezz. omvazzg.
p Toen Kant met zijn beoordeelend onderzoek naa.r den aard
en de grenzen van het menschelijk kenvermogen in begin-
. ‘_,_ sel de oude metaphysica vernietigde, door. aanlden dag te
äiï _ brengen, dat zij geen recht had om voor een geheel van
1 werkelijke kennis te gelden, ontnarn hij daarmede van zelf jl
‘ aan alle dogmatiek den rang van een uitvloeisel van werke- 4 _
p lijke kennis aangaande de bovenzinnelijke dingen. Met zijne i
_ critische ontleding en taxatie van ons kenvermogen in 4
’ ieder opzicht bewoog Kant zich op het veld van de ­anthro-
pologie. In de stelsels van de speculatieve vvijsgeeren, die i
` op Kant volgden, schijnt de goede weg dien hij opging, toen I,
hij het subject dat denkt en weet tot uitgangspunt maakte ` `
van de bespiegelende wijsbegeerte, weder verlaten te worden,
2 Het is echter, mijns inziens, voor een goed deel maar schijn. ,
_ Men mag, geloof ik, van den voortgang der hedendaagsche V
aan diepte en tijnheid steeds winnende anthropologie de aan- _
· wijzing verwachten, hoe belangrijk het gehaltevan anthro­ 4
pologisch inzicht is, dat in dien reuzenarbeid van Fichte, ‘- al
Schelling en Hegel werd neergelegd. Doch hoe het zij,
meest met polemiek tegen die speculatieve wijsgeeren en _
van hen ionafhankelijkl is, sedert Kant, de anthropologie,
als wetenschappelij ke menschkunde in haar geheelen omvang,
I,. i schier onafgebroken blijven vooruitgaan. Ieder onderdeel [my
van de natuurwetenschap, vooral ook de zoölogie en de i
l physiologie, heeft zijne bijdragen geleverd. De psychologie,
omdat zij aanvankelijk nog met den bescheiden rang van ·
empirische psychologie tevreden is, werd weder een be- · 9
langrijk deel van de nieuwere wetenschap van den mensch.
dé 2 "
1 ,
liêi .
« ..·­· <. _,___ ____________ ,.,.,~__nm,..I-..-,..i-.l-..--«i .